Wesloo
Tüm konularKonular

Mac ve macOS

Mac Uygulama Zorla Kapat: Donan Programları Sonlandırma

Kısa cevap

Mac üzerinde yanıt vermeyen bir programı kapatmak için en hızlı yol Option + Command + Esc klavye tuşlarına aynı anda basmaktır. Açılan pencereden kilitlenen uygulamayı seçip Zorla Kapat butonuna basarak işlemi diğer yazılımları etkilemeden sonlandırabilirsiniz. Alternatif olarak Apple menüsü, Dock simgesi, Etkinlik Monitörü veya Terminal komutları da kullanılabilir.

Ana maddeler

  • Option + Command + Esc klavye kombinasyonu, yanıt vermeyen pencereleri kapatmak için en hızlı araçtır.
  • Dock üzerindeki simgeye Option tuşuna basılı tutarak sağ tıklandığında standart Çıkış komutu Zorla Kapat seçeneğine dönüşür.
  • Finder sistemi tamamen kapatılamaz; Force Quit penceresinde Finder seçildiğinde işlem Yeniden Başlat olarak çalışır.
  • Zorla kapatılan uygulamada kaydedilmemiş değişiklikler kaybolur ancak diğer açık pencereler ve macOS sistemi zarar görmez.

macOS işletim sisteminde çalışan bir yazılım kilitlendiğinde, standart pencere kapatma düğmeleri veya menü çubuğundaki çıkış komutları işlevini yitirebilir. Kullanıcıların karşılaştığı bu tip durumlarda Mac uygulama zorla kapat prosedürünü devreye sokmak, kilitlenmiş süreci işletim sistemi düzeyinde doğrudan durdurur. Normal şartlarda bir program kapatılırken açık belgeler için kaydetme uyarısı verilir; zorla sonlandırma işleminde ise sistem bekleme yapmadan süreci bellekten siler. Bu işlem kilitlenen uygulamanın dışındaki diğer programları, açık pencereleri veya işletim sisteminin bütünlüğünü olumsuz etkilemez.

Klavye Kısayolu ile Mac Uygulama Zorla Kapat İşlemi

Tepki vermeyen bir yazılımı sonlandırmanın en doğrudan ve hızlı yolu evrensel klavye kısayolunu kullanmaktır. Klavyenizde yer alan Option (bazı modellerde Alt), Command ve Esc tuşlarına aynı anda bastığınızda ekrana Uygulamaları Zorla Kapat başlıklı küçük bir denetim penceresi gelir. Klavyeniz fiziksel Escape tuşu yerine Touch Bar barındıran bir MacBook modeli ise, Esc tuşu bu şeridin en sol köşesinde dokunmatik olarak yer alır.

Açılan pencerede o an arka planda veya ön planda çalışan etkin yazılımlar listelenir. Yanıt vermeyen ve kilitlenmiş olan yazılımın hemen yanında genellikle kırmızı renkle Yanıt Vermiyor ibaresi görüntülenir. Kapatmak istediğiniz programın üzerine bir kez tıklayıp pencerenin sağ alt kısmındaki Zorla Kapat butonuna basmanız gerekir. Sistem sizden son bir onay isteyecektir; açılan onay kutusunda tekrar Zorla Kapat seçeneğine tıkladığınızda işlem saniyeler içinde tamamlanır ve program kapanır.

Apple Menüsü Aracılığıyla Kapatma

Klavye kısayollarını tercih etmeyen veya o an klavye girişi yapamayan kullanıcılar, macOS masaüstünün sol üst köşesinde yer alan Apple simgesini () kullanarak aynı menüye ulaşabilir. Menü çubuğunun en solundaki elma simgesine tıklandığında açılan listede Zorla Kapat seçeneği bulunur. Bu satıra tıklandığında, klavye kısayoluyla ulaşılan Uygulamaları Zorla Kapat penceresi ekrana gelir.

Burada yapılması gereken adımlar kısayol yöntemiyle tamamen aynıdır. Listeden kilitlenen uygulamayı işaretleyip buton yardımıyla işlemi onaylayabilirsiniz. Eğer fare imleciniz hareket edebiliyor ancak klavye yanıt vermiyorsa, Apple menüsü kilitlenen yazılımı güvenle kapatmanın en pratik grafik arayüz yoludur.

Dock Simgesi ve Option Tuşu ile Hızlı Sonlandırma

Masaüstünün alt veya yan panelinde yer alan Dock, uygulamalar arasında geçiş yapmanın yanı sıra onları yönetmek için de kestirmeler sunar. Normal koşullarda Dock üzerindeki bir simgeye sağ tıkladığınızda veya Control tuşuyla bastığınızda açılan menünün en altında Çık komutu görünür. Yanıt vermeyen bir uygulamada bu komut çalışmayabilir veya grileşebilir.

Uygulamayı doğrudan sonlandırmak için klavyeden Option tuşunu basılı tutarak Dock simgesine sağ tıklamanız gerekir. Option tuşunu basılı tuttuğunuzda, normalde Çık yazan menü öğesi Zorla Kapat seçeneğine dönüşür. Bu seçeneğe tıkladığınızda herhangi bir onay penceresiyle uğraşmadan yazılım doğrudan kapatılır. Bu teknik, özellikle tam ekran pencereler arasında geçiş yaparken vakit kazanmak isteyen kullanıcılar için oldukça işlevseldir.

Finder Yanıt Vermediğinde Ne Yapılır?

Finder, macOS işletim sisteminin dosya yöneticisi ve masaüstü kabuğudur. Bu nedenle Finder hiçbir zaman tamamen kapatılamaz veya sistemden kaldırılamaz. Ancak harici bir disk bağlandığında, ağ sürücülerine erişildiğinde veya büyük dosya transferleri sırasında Finder kilitlenebilir ya da tepki vermeyi kesebilir.

Böyle bir senaryoda Option + Command + Esc penceresini açtığınızda listede Finder uygulamasının da yer aldığını görebilirsiniz. Listeden Finder seçildiğinde, diğer uygulamalarda görünen Zorla Kapat butonunun yerini Yeniden Başlat (Relaunch) butonu alır. Yeniden Başlat butonuna basıldığında masaüstü simgeleri ve açık klasör pencereleri anlık olarak kaybolup yeniden yüklenir. Bu sayede açık dosyalarınız ve diğer programlar kapanmadan masaüstü kabuğu sıfırlanmış olur.

Etkinlik Monitörü ile Arka Plan Süreçlerini Durdurma

Bazen sorun çıkaran bir yazılım grafik arayüze sahip olmayabilir veya standart kapatma pencerelerinde görünmeyen bir arka plan servisi sistemi aşırı derecede meşgul edebilir. macOS içinde yer alan Etkinlik Monitörü (Activity Monitor), sistemdeki işlemci, bellek ve disk kullanımını ayrıntılı olarak raporlayan yerleşik bir sistem aracıdır.

  1. Spotlight aramasını açmak için Command + Space tuşlarına basıp Etkinlik Monitörü yazarak Enter tuşuna basın veya Finder üzerinden Uygulamalar altındaki İzlenceler klasörüne gidin.
  2. İşlemci (CPU) sekmesinde yüksek kaynak tüketen veya yanında Yanıt Vermiyor yazan süreci bulun.
  3. Sürecin üzerine çift tıklayın veya pencerenin üst çubuğunda bulunan sekizgen içindeki çarpı (X) simgesine tıklayın.
  4. Karşınıza çıkan iletişim kutusunda Çık veya daha agresif bir sonlandırma için Zorla Kapat seçeneğini belirleyin.

Etkinlik Monitörü, yazılım geliştiriciler ve ileri düzey kullanıcılar için arka planda asılı kalan yardımcı işlemleri tespit edip temizlemenin en kapsamlı yöntemidir.

Terminal Üzerinden Komut Satırıyla Kapatma

Grafik arayüzün tamamen donduğu veya komut satırından işlem yürütmenin daha pratik olduğu durumlarda Terminal uygulaması devreye girer. Terminal, İzlenceler klasöründe yer alır ve doğrudan Unix tabanlı komutlarla süreçleri sonlandırma imkanı tanır.

Terminal penceresi açıldıktan sonra belirli bir programı adına göre kapatmak için killall komutu kullanılır. Örneğin kilitlenen Safari tarayıcısını kapatmak için şu komut girilir:

killall Safari

Eğer uygulama bu standart sinyale direnirse ve süreç sonlanmazsa, zorlayıcı sinyal gönderen -9 parametresi eklenir:

killall -9 "Uygulama Adı"

Buradaki tırnak işaretleri, adında boşluk bulunan programlar için gereklidir. Bu komut işletim sistemi çekirdeğine süreci derhal öldürme talimatı verir. Bu işlem sırasında yazılımın hiçbir veriyi diske kaydetme şansı kalmaz; dolayısıyla yöntem yalnızca standart adımlar sonuçsuz kaldığında kullanılmalıdır.

Zorla Kapatma Yöntemlerinin Karşılaştırması

YöntemGereken GirişUygulama Alanıİşlem HızıFinder Desteği
Klavye KısayoluOption + Command + EscGrafik arayüzlü tüm programlarÇok HızlıYeniden Başlatır
Apple MenüsüFare / İmleçGörünür arayüz uygulamalarıStandartYeniden Başlatır
Dock + OptionFare + Option tuşuDock paneline sabitlenmiş veya açık uygulamalarAnlıkYeniden Başlatır
Etkinlik MonitörüArayüz ve PID seçimiArka plan servisleri ve gizli süreçlerOrta (Arama gerektirir)Süreci sonlandırır
Terminal (killall)Komut satırı metniKilitlenen her türlü süreç ve scriptDoğrudanKabuğu sıfırlar

Tam Ekran Kilitlenmelerinde Çıkış Yolları

Oyunlar, video kurgu araçları veya sunum programları tam ekran modunda çalışırken kilitlendiğinde menü çubuğuna ya da Dock paneline erişim engellenebilir. Kısayol pencereleri de bazen tam ekran penceresinin arkasında kalarak görünmez hale gelebilir. Bu kilitlenmeyi aşmak için Mission Control özelliğinden yararlanılır.

İzleme dörtgeninde (trackpad) üç veya dört parmağınızı yukarı kaydırarak Mission Control görünümüne geçebilirsiniz. Klavyeden Mission Control tuşuna basmak da aynı sonucu verir. Açılan ekranda üst kısımda yeni bir boş masaüstü alanı oluşturabilir veya açık olan başka bir masaüstüne geçiş yapabilirsiniz. Yeni alana geçtikten sonra Terminal veya Etkinlik Monitörü aracını çalıştırarak tam ekranda takılı kalan süreci arka planda sonlandırabilirsiniz.

Mobil aygıtlar ve macOS arasındaki entegrasyon süreçlerinde, örneğin AirDrop iPhone kullanma adımları yürütülürken Finder bazen dosya aktarımı sırasında beklemeye geçebilir; bu tür durumlarda da tam ekran takılmalarında olduğu gibi masaüstü değiştirerek Finder'ı yeniden başlatmak sistemi normale döndürür.

Tüm Sistem Donduğunda Donanım Düzeyinde Kapatma

Hem klavyenin hem de fare imlecinin tamamen hareketsiz kaldığı, sistemin hiçbir girdi birimine yanıt vermediği uç durumlarda yazılımsal kapatma yolları tükenmiş demektir. Bu aşamada Mac bilgisayarınızı donanımsal olarak kapatmanız gerekir.

Bilgisayarınızın klavyesinde bulunan Güç (Power) veya Touch ID tuşunu yaklaşık 10 saniye boyunca basılı tutun. Ekran karardığında ve cihazın donanım sesi kesildiğinde tuşu bırakabilirsiniz. Birkaç saniye bekledikten sonra güç tuşuna normal şekilde bir kez basarak Mac'inizi yeniden başlatabilirsiniz. Bu yöntem yalnızca işletim sisteminin tamamen kilitlendiği acil hallerde tercih edilmelidir; zira açık olan diğer tüm çalışmalardaki kaydedilmemiş veriler kaybolur.

Uygulama Donmalarının Nedenleri ve Önleyici Adımlar

Bir uygulamanın sürekli olarak Yanıt Vermiyor durumuna düşmesi çoğunlukla donanım kaynaklarının yetersiz kalmasından veya yazılımsal uyumsuzluklardan kaynaklanır. Bellek (RAM) miktarının tükenmesi, sistemin takas alanını (swap memory) yoğun kullanmasına ve buna bağlı olarak disk hızına takılmasına yol açar. Benzer şekilde, sistem sürücüsünde çok az boş alan kalması da işletim sisteminin geçici önbellek dosyalarını yazmasını zorlaştırır.

Apple ekosistemindeki diğer taşınabilir cihazlarda bellek sorunları yaşandığında iPhone depolama alanı boşaltma adımları nasıl performansı geri kazandırıyorsa, Mac cihazlarda da dahili diskte yeterli oranda boş alan bırakmak kilitlenmelerin önüne geçer. Ayrıca kilitlenen yazılımların güncel sürümlerini kullanmak, macOS güncellemelerini düzenli uygulamak ve sistem başlangıcında otomatik açılan gereksiz başlangıç öğelerini devre dışı bırakmak sistem kararlılığını korumanıza yardımcı olur.

Sık sorulan diğer sorular

Bir uygulamayı zorla kapatmak Mac bilgisayara zarar verir mi?

Hayır, donanıma veya macOS işletim sistemine zarar vermez. Yalnızca sonlandırılan uygulamada o an kaydedilmemiş olan veriler kaybolur; diğer açık uygulamalar ve dosyalarınız bu durumdan etkilenmez.

Finder neden zorla kapatılamıyor?

Finder, macOS'in temel masaüstü ve dosya yönetim kabuğu olduğu için tamamen kapatılamaz. Zorla kapatma penceresinde Finder seçildiğinde sistem onu kapatmak yerine Yeniden Başlat seçeneği sunar.

Zorla kapat komutuna rağmen kapanmayan bir program nasıl sonlandırılır?

Terminal uygulamasını açarak 'killall -9 "Uygulama Adı"' komutunu çalıştırabilirsiniz. Bu komut işletim sistemi çekirdeği düzeyinde süreci beklemeden anında durdurur.

Mac tamamen donduysa ve hiçbir tuş çalışmıyorsa ne yapılmalıdır?

Klavyedeki Güç veya Touch ID düğmesine ekran tamamen kararıncaya kadar yaklaşık 10 saniye boyunca basılı tutarak Mac'i donanımsal olarak kapatıp yeniden açabilirsiniz.

İlgili sayfalar

  • macOS'u sil ve yeniden yükle: Adım Adım Kurulum

    Mac bilgisayarlarda tüm depolama alanını temizleyip işletim sistemini baştan kurmak, donanımsal el değiştirme süreçlerinde veya derin sistem çökmelerinde kullanılan kesin çözümdür. Modern cihazlarda bu işlem Silme Yardımcısı üzerinden hızla yürütülürken, kapsamlı temizlik için yerleşik macOS Kurtarma ve Disk İzlencesi araçları kullanılır. Sıfırlama bittiğinde bilgisayar fabrika ayarlarına döner ve yeni bir kullanıcıyı karşılamaya hazır hale gelir.

  • Mac disk bölümleme rehberi ve APFS birim adımları

    Mac üzerinde disk bölümleme işlemi, yerleşik Disk İzlencesi uygulaması kullanılarak depolama alanının bağımsız kısımlara ayrılmasını sağlar. Modern macOS sürümlerinde sabit sınırları olan geleneksel bölüntüler yerine aynı depolama havuzunu dinamik olarak paylaşan APFS birimlerinin oluşturulması tavsiye edilir. İşlem öncesinde verilerin yedeklenmesi olası kayıpların önüne geçer.

  • Önyüklenebilir macOS yükleyici oluşturma rehberi

    Önyüklenebilir bir macOS yükleyicisi, işletim sistemini internetten tekrar indirmeden birden fazla bilgisayara kurmayı ve standart kurtarma mekanizmaları yetersiz kaldığında aygıtı açmayı sağlar. Bu işlem için en az 16 veya 32 GB depolama alanına sahip harici bir USB bellek ile Terminal içerisindeki createinstallmedia komut aracı kullanılır. Hazırlanan ortam, Mac açılış yöneticisi üzerinden doğrudan çalıştırılarak temiz kurulum yapılmasına imkân tanır.

  • Tv de maç programı ve Mac başlangıç programı yönetimi

    Mac bilgisayarlarda başlangıç programları, macOS Ventura ve sonraki sürümlerde Sistem Ayarları altındaki Giriş Öğeleri menüsünden yönetilir. Monterey ve eski sürümlerde bu işlem Kullanıcılar ve Gruplar sekmesinden yapılır. Otomatik açılan uygulamaları ve arka planda veri eşitleyen servisleri kapatmak açılış süresini belirgin şekilde kısaltır.

  • Spotlight Mac Arama ve Kısayol Rehberi

    Spotlight, macOS işletim sisteminde dosya, uygulama, kişi ve sistem ayarlarını anında bulmayı sağlayan yerleşik bir arama motorudur. Command ve Boşluk tuşlarına basılarak açılan bu araç; matematiksel hesaplamalar yapabilir, para birimlerini dönüştürebilir ve hızlı sistem eylemlerini çalıştırabilir. Arama kapsamı Sistem Ayarları üzerinden kişiselleştirilebilir ve belirli klasörler gizlilik amacıyla dizinleme dışında tutulabilir.

  • Mac FileVault Açma ve Disk Şifreleme Adımları

    Mac FileVault, başlangıç diskinizdeki tüm verileri AES-XTS algoritmasıyla şifreleyerek yetkisiz kişilerin erişimini engelleyen yerel bir macOS güvenlik özelliğidir. Sistem Ayarları üzerinden birkaç adımda etkinleştirilir ve kilit açma yetkisi iCloud hesabına veya bağımsız bir kurtarma anahtarına bağlanabilir. Apple Silicon ve T2 güvenlik çipli bilgisayarlarda şifreleme anahtarları doğrudan Secure Enclave donanımında korunur.

Bu sayfa nasıl hazırlandı

Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.

Bu sayfadaki bir hatayı bildir