Wesloo
Tüm konularKonular

Mac ve macOS

Spotlight Mac Arama ve Kısayol Rehberi

Kısa cevap

Spotlight, macOS işletim sisteminde dosya, uygulama, kişi ve sistem ayarlarını anında bulmayı sağlayan yerleşik bir arama motorudur. Command ve Boşluk tuşlarına basılarak açılan bu araç; matematiksel hesaplamalar yapabilir, para birimlerini dönüştürebilir ve hızlı sistem eylemlerini çalıştırabilir. Arama kapsamı Sistem Ayarları üzerinden kişiselleştirilebilir ve belirli klasörler gizlilik amacıyla dizinleme dışında tutulabilir.

Ana maddeler

  • Spotlight arama çubuğu Command + Boşluk çubuğu veya klavyedeki F4 tuşuyla açılır.
  • Boşluk tuşuna basılarak belgeler, PDF dosyaları ve görseller uygulamayı başlatmadan önizlenebilir.
  • Arama satırı doğrudan matematiksel ifadeleri çözer ve döviz kurları dahil birim dönüşümlerini yapar.
  • Canlı Metin desteği sayesinde fotoğrafların içindeki metinler arama sonuçlarında indekslenir.
  • Sistem Ayarları menüsünden dizinleme kategorileri ve hariç tutulacak klasörler yönetilebilir.

Spotlight Mac sisteminde dosya, uygulama, e-posta iletisi ve sistem tercihlerini doğrudan bulmayı sağlayan merkezi arama aracıdır. Ekranın herhangi bir noktasındayken klavye komutlarıyla çağrılan bu sistem, arka planda çalışan sürekli bir dizinleme mekanizmasıyla depolama alanını tarar ve yazılan harflere göre sonuçları dinamik olarak sıralar. Kullanıcı fareye dokunmadan belge açabilir, hesaplama yapabilir, döviz kurlarını öğrenebilir veya sistem işlevlerini tetikleyebilir.

Spotlight Mac Nasıl Açılır ve Temel Gezinme Kuralları

Aramayı başlatmanın en pratik yolu klavyede bulunan Command tuşuna basılı tutarken Boşluk çubuğuna basmaktır. Yeni nesil Mac klavyelerinde F4 tuşunda yer alan büyüteç simgesi de aynı görevi yerine getirir. Dileyen kullanıcılar menü çubuğunun sağ üst köşesindeki büyüteç simgesine tıklayarak da arama çubuğunu görünür hale getirebilir.

Ekrana gelen arama çubuğu ekranın ortasında yüzer biçimde konumlanır. Kullanıcı bu pencerenin başlık çubuğundan tutarak yerini değiştirebilir ya da kenarlarından sürükleyerek boyutunu genişletebilir. Arama kutusuna bir ifade yazıldığında en üstte doğrudan en alakalı eşleşme görünür.

Sonuçlar arasında gezinmek için fare yerine klavyedeki aşağı ve yukarı yön tuşları tercih edilir. Seçilen ögeyi çalıştırmak için Return tuşuna basmak yeterlidir. Dosyayı doğrudan açmak istemeyenler için hızlı göz atma imkanı bulunur. Listelenen bir belgenin, PDF dosyasının, fotoğrafın veya videonun üzerindeyken Boşluk çubuğuna basıldığında dosyanın içeriği bağımsız bir pencerede önizlenir. Bu sayede ilgili uygulamanın kendisini başlatmadan belgenin aranan içerik olup olmadığı anlaşılır.

Hesap Makinesi ve Birim Dönüştürme İşlevleri

Spotlight yalnızca diskteki dosyaları listelemekle kalmaz, aynı zamanda yerleşik bir matematik motoru barındırır. Standart bir hesap makinesi uygulamasını başlatmaya gerek kalmadan temel ve orta düzey hesaplamalar doğrudan arama satırında çözümlenir.

Arama alanına yüzde hesabı, çarpma veya karekök içeren işlemler yazılabilir. Sistem formülü yazdığınız anda sonucu alt satırda görüntüler. Return tuşuna basıldığında bu sonuç panoya kopyalanabilir veya daha kapsamlı işlemler için Hesap Makinesi uygulaması açılabilir.

Aynı yapı ölçü birimleri ve para birimleri için de geçerlidir. Güncel kurları kullanarak farklı döviz cinslerini birbirine dönüştürür. Benzer şekilde sıcaklık, ağırlık, uzunluk ve hız birimleri de otomatik olarak algılanır. Aşağıdaki tabloda sık kullanılan bazı girdi kalıpları ve işlevleri listelenmiştir:

İşlem TürüArama Kutusuna Yazılan ÖrnekSağlanan Sonuç
Yüzde Hesabı85 değerinin %15 kadarıYüzdelik dilim sonucu anında gösterilir
Çarpma / Bölme120 * 1.08İşlem sonucu sayısal değer olarak üretilir
Kareköksqrt(144)Matematiksel kök karşılığı hesaplanır
Sıcaklık Çevrimi32 F in CFahrenheit değeri Santigrat birimine aktarılır
Uzunluk Çevrimi5 mil km cinsindenMetrik sistem karşılığı listelenir
Döviz Çevrimi200 EUR USDGüncel parite üzerinden değer hesaplanır

Hızlı Eylemler ve Sistem Komutlarını Tetikleme

Arama çubuğu doğrudan eyleme geçiren komutları destekler. Sistem tercihlerini değiştirmek veya arka plan görevlerini başlatmak için ayar menüleri arasında dolaşmaya gerek kalmaz.

Spotlight penceresine ilgili ifadenin yazılmasıyla birlikte Odak modları açılabilir, Rahatsız Etme özelliği devreye sokulabilir veya yeni bir alarm kurulabilir. Kestirmeler uygulamasında önceden tanımlanmış iş akışları da arama satırından tetiklenebilir.

Uygulama yönetimi de bu alan üzerinden yürütülür. Herhangi bir programın adını yazıp Return tuşuna basmak, uygulamayı Finder veya Dock üzerinden aramaktan çok daha az zaman alır. Zaman zaman kilitlenen yazılımlarla karşılaşıldığında Mac uygulama zorla kapatma adımlarına başvurularak sistem kararlılığı korunabilir. Çeşitli görsel düzenlemeler yaparken ekran kaydetmek isteyenler de Mac ekran görüntüsü alma yöntemleri sayfasındaki kısayolları inceleyebilir.

Canlı Metin ve Görsel Araması

Görsel içeriklerin taranması macOS altyapısında bulunan Canlı Metin teknolojisiyle desteklenir. Spotlight, fotoğrafların veya taranmış belgelerin içindeki yazıları optik karakter tanıma yoluyla dizine ekler.

Bu sayede bir faturanın, el yazısıyla tutulmuş bir notun ya da bir tabelanın fotoğrafı arandığında, görselin başlığında bu kelime geçmese dahi görsel arama sonuçları arasında yer alır. Canlı Metin desteği belirli dillerde metinleri çözümleyerek fotoğraf arşivinde hızlı arama yapmayı sağlar.

Arama alanı aynı zamanda Takvim etkinliklerini, Rehber kayıtlarını ve Mail içeriklerini de kapsar. Bir kişinin adı yazıldığında onun iletişim kartı, paylaştığı son e-postalar ve yaklaşan toplantı davetleri tek bir listede toplanır.

Arama Sonuçlarını Özelleştirme ve Dizin Ayarları

Kişisel gizliliği korumak veya gereksiz sonuç kalabalığını engellemek adına arama kapsamı sınırlandırılabilir. Bunun için Sistem Ayarları menüsü üzerinden Spotlight bölümüne girilir.

Bu ekranda sistem sonuçları ile uygulama sonuçları ayrıştırılmıştır. E-postaların, mesajların ya da fontların arama listesinde görünmesi istenmiyorsa ilgili kategorilerin yanındaki işaret kaldırılır.

Ayrıca belirli klasörlerin veya harici disklerin tamamen dizin dışı bırakılması mümkündür. Gizlilik ayarlarına eklenen bir klasörün içeriği hiçbir zaman arama sonuçlarında gösterilmez. Özellikle hassas kurumsal verilerin ya da özel şifreli alanların korunmasında bu yöntem etkilidir. Diskin genel güvenliği açısından Mac FileVault disk şifreleme prosedürünün uygulanması önerilir. Düzenli veri güvenliğini sağlamak için sistem yedeklerinin tutulması gerektiğinde ise Time Machine Mac yedekleme rehberi adımları takip edilmelidir.

Spotlight Arayüzü ve Gelişmiş Navigasyon

macOS geliştikçe arama arayüzü yeni yetenekler kazanmıştır. İlk olarak 2005 yılında Mac OS X 10.4 Tiger sürümüyle Sherlock uygulamasının yerini alan Spotlight, zaman içinde daha kapsamlı bir kontrol merkezine dönüşmüştür.

Arayüzde uygulamalar arasında geçiş yapmak için klavye kombinasyonları sunulur. Örneğin arama penceresi açıldıktan sonra Command + 1 tuşlarına basıldığında yüklü programlar simge görünümünde listelenir. Bu ekranda üst kısımda yer alan etiketler sayesinde uygulamalar kategorilerine göre filtrelenebilir. Daha derli toplu bir düzen isteyenler menü simgesinden liste görünümüne geçebilir.

Benzer şekilde Command + 2 tuşuna basıldığında son açılan dosyalar kronolojik olarak sıralanır. Magic Trackpad kullananlar dört parmakla kıstırma hareketi yaparak da uygulama listesine ulaşabilir. Arama çubuğuna kopyalanan geçmiş içerikleri listeleyen pano yönetimi veya Siri yapay zeka entegrasyonu gibi araçlar da sistemin arama derinliğini genişletir.

Sık sorulan diğer sorular

Spotlight arama penceresi nasıl açılır?

Klavye üzerinde Command tuşuna basılı tutarken Boşluk çubuğuna basarak veya F4 tuşunu kullanarak açabilirsiniz.

Spotlight üzerinden bir dosyayı açmadan nasıl görebilirim?

Arama sonuçlarında dosyanın üzerine gelip Boşluk çubuğuna bastığınızda Hızlı Bakış özelliğiyle dosya önizlemesi görüntülenir.

Belirli bir klasörün Spotlight aramalarında çıkması nasıl engellenir?

Sistem Ayarları içinde yer alan Spotlight bölümüne giderek Gizlilik sekmesine ilgili klasörü eklemeniz yeterlidir.

İlgili sayfalar

  • macOS'u sil ve yeniden yükle: Adım Adım Kurulum

    Mac bilgisayarlarda tüm depolama alanını temizleyip işletim sistemini baştan kurmak, donanımsal el değiştirme süreçlerinde veya derin sistem çökmelerinde kullanılan kesin çözümdür. Modern cihazlarda bu işlem Silme Yardımcısı üzerinden hızla yürütülürken, kapsamlı temizlik için yerleşik macOS Kurtarma ve Disk İzlencesi araçları kullanılır. Sıfırlama bittiğinde bilgisayar fabrika ayarlarına döner ve yeni bir kullanıcıyı karşılamaya hazır hale gelir.

  • Mac disk bölümleme rehberi ve APFS birim adımları

    Mac üzerinde disk bölümleme işlemi, yerleşik Disk İzlencesi uygulaması kullanılarak depolama alanının bağımsız kısımlara ayrılmasını sağlar. Modern macOS sürümlerinde sabit sınırları olan geleneksel bölüntüler yerine aynı depolama havuzunu dinamik olarak paylaşan APFS birimlerinin oluşturulması tavsiye edilir. İşlem öncesinde verilerin yedeklenmesi olası kayıpların önüne geçer.

  • Önyüklenebilir macOS yükleyici oluşturma rehberi

    Önyüklenebilir bir macOS yükleyicisi, işletim sistemini internetten tekrar indirmeden birden fazla bilgisayara kurmayı ve standart kurtarma mekanizmaları yetersiz kaldığında aygıtı açmayı sağlar. Bu işlem için en az 16 veya 32 GB depolama alanına sahip harici bir USB bellek ile Terminal içerisindeki createinstallmedia komut aracı kullanılır. Hazırlanan ortam, Mac açılış yöneticisi üzerinden doğrudan çalıştırılarak temiz kurulum yapılmasına imkân tanır.

  • Tv de maç programı ve Mac başlangıç programı yönetimi

    Mac bilgisayarlarda başlangıç programları, macOS Ventura ve sonraki sürümlerde Sistem Ayarları altındaki Giriş Öğeleri menüsünden yönetilir. Monterey ve eski sürümlerde bu işlem Kullanıcılar ve Gruplar sekmesinden yapılır. Otomatik açılan uygulamaları ve arka planda veri eşitleyen servisleri kapatmak açılış süresini belirgin şekilde kısaltır.

  • Mac FileVault Açma ve Disk Şifreleme Adımları

    Mac FileVault, başlangıç diskinizdeki tüm verileri AES-XTS algoritmasıyla şifreleyerek yetkisiz kişilerin erişimini engelleyen yerel bir macOS güvenlik özelliğidir. Sistem Ayarları üzerinden birkaç adımda etkinleştirilir ve kilit açma yetkisi iCloud hesabına veya bağımsız bir kurtarma anahtarına bağlanabilir. Apple Silicon ve T2 güvenlik çipli bilgisayarlarda şifreleme anahtarları doğrudan Secure Enclave donanımında korunur.

  • Time Machine Mac Nasıl Kullanılır: Yedekleme Rehberi

    Time Machine, harici bir depolama aygıtı bağlandıktan sonra sistem ayarları üzerinden ilgili sürücünün seçilmesiyle yapılandırılır. İlk tam kopyalamanın ardından yalnızca değişen dosyaları sisteme işleyerek saatlik, günlük ve haftalık arşivler üretir. İhtiyaç halinde menü çubuğundan anlık yedek başlatılabilir veya macOS Kurtarma ekranı üzerinden silinen veriler geri getirilebilir.

Bu sayfa nasıl hazırlandı

Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.

Bu sayfadaki bir hatayı bildir