Mac disk bölümleme rehberi ve APFS birim adımları
Kısa cevap
Mac üzerinde disk bölümleme işlemi, yerleşik Disk İzlencesi uygulaması kullanılarak depolama alanının bağımsız kısımlara ayrılmasını sağlar. Modern macOS sürümlerinde sabit sınırları olan geleneksel bölüntüler yerine aynı depolama havuzunu dinamik olarak paylaşan APFS birimlerinin oluşturulması tavsiye edilir. İşlem öncesinde verilerin yedeklenmesi olası kayıpların önüne geçer.
Ana maddeler
- Disk İzlencesi uygulaması dahili ve harici diskleri bölümlere ayırmak için temel araçtır.
- APFS dosya sistemi kullanan Mac modellerinde katı bölüntüler yerine esnek APFS birimleri tercih edilir.
- Bölüntü silindiğinde içerisindeki tüm veriler kalıcı olarak kaybolur.
- Boot Camp ile oluşturulan Windows bölüntüleri yalnızca Boot Camp Yardımcısı üzerinden silinmelidir.
Mac disk bölümleme işlemi, fiziksel bir depolama aygıtını birden fazla mantıksal bölüme ayırarak dosyaları, yedekleri veya farklı işletim sistemlerini birbirinden yalıtılmış alanlarda tutmayı sağlar. macOS bünyesindeki yerleşik Disk İzlencesi yazılımı, harici diskler ve dahili sürücüler üzerinde bu düzenlemeleri yapmayı mümkün kılar. Sisteminize bağlı depolama araçlarını organize etmek veya yönetim araçlarına ulaşmak için Spotlight Mac arama ve kısayol rehberi üzerinden Disk İzlencesi uygulamasını doğrudan açabilirsiniz.
APFS Birimleri ile Geleneksel Bölüntü Arasındaki Fark
Geleneksel disk bölümleme yaklaşımında bir sürücü belirli gigabayt sınırlarıyla katı parçalara ayrılır. Örneğin 500 GB kapasiteli bir sürücü 250 GB boyutunda iki bölüntüye ayrıldığında, ilk bölüntünün alanı dolduğunda ikinci bölüntüde boş yer olsa dahi bu alan ilk bölüntü tarafından doğrudan kullanılamaz. Alan genişletme işlemi bölüntülerin yeniden yapılandırılmasını gerektirir.
Apple Dosya Sistemi (APFS) bu kısıtlamayı ortadan kaldıran bir mimari sunar. APFS altyapısında tek bir kapsayıcı (container) içinde birden fazla birim (volume) oluşturulur. Bu birimler sabit depolama sınırlarına hapsolmaz; kapsayıcı içerisindeki boş alanı ortaklaşa kullanır. Bir birime dosya yazıldığında diğer birimin kullanabileceği toplam boş alan küçülür, dosya silindiğinde ise yeniden genişler. Bu esneklik sayesinde modern macOS sürümlerinde klasik bölüntüleme yerine APFS birimi eklemek çok daha verimli bir yöntemdir.
| Özellik | Geleneksel Bölüntü (Partition) | APFS Birimi (Volume) |
|---|---|---|
| Alan Tahsisi | Sabit ve önceden tanımlı sınırlar | Kapsayıcı içindeki dinamik ortak havuz |
| Yeniden Boyutlandırma | Manuel müdahale ve risk içerir | Otomatik ve anlık gerçekleşir |
| Finder Görünümü | Ayrı bir disk gibi listelenir | Ayrı bir disk gibi listelenir |
| İşletim Sistemi Desteği | macOS, Windows, Linux | macOS High Sierra ve sonraki sürümler |
Disk İzlencesi ile Mac disk bölümleme adımları
Dahili veya harici bir sürücüyü fiziksel olarak farklı bölümlere ayırmak istediğinizde Disk İzlencesi aracını kullanmanız gerekir. İşleme başlamadan önce mevcut verilerin güvenliğini sağlamak için Time Machine Mac nasıl kullanılır rehberi adımlarını takip ederek harici bir ortama yedek almanız önerilir. Bölümleme sırasında oluşabilecek bir kesinti veri kaybına yol açabilir.
- Finder penceresinden Uygulamalar klasörüne, ardından İzlenceler dizinine girip Disk İzlencesi uygulamasını çalıştırın.
- Sol üst köşede yer alan Görüntü menüsünden Tüm Aygıtları Göster seçeneğini işaretleyin. Bu adım disk hiyerarşisini en üst düzeyden görmenizi sağlar.
- Sol kenar çubuğundan bölümlere ayırmak istediğiniz fiziksel diski veya ilgili kapsayıcıyı seçin.
- Üst araç çubuğunda bulunan Bölüntüle butonuna tıklayın. Karşınıza APFS birimi mi yoksa geleneksel bölüntü mü eklemek istediğinizi soran bir iletişim penceresi çıkabilir; geleneksel ayrım için Bölüntüle butonunu seçin.
- Grafikteki koyu renkli kısım mevcut verileri, açık renkli kısım ise yeni bölüntü için ayrılabilecek boş alanı simgeler. Grafiğin altındaki artı (+) simgesine basarak yeni bir dilim oluşturun.
- Oluşan yeni bölüntüye bir ad verin, biçim listesinden dosya sistemini belirleyin (yalnızca Mac için APFS veya Mac OS Genişletilmiş; Windows uyumluluğu için ExFAT) ve istediğiniz boyutu girin.
- Uygula butonuna basın ve ardından onay penceresinde Bölüntüle seçimini yaparak işlemi başlatın.
Grafikte üzerinde yıldız bulunan küçük bir dilim yer alıyorsa, ilgili bölüntü geçerli ölçekte gösterilemeyecek kadar küçük boyuttadır. İşlem tamamlandığında oluşturulan her yeni alan hem Finder kenar çubuğunda hem de masaüstünde bağımsız bir sürücü simgesi olarak görüntülenir.
APFS Kapsayıcısına Yeni Birim Ekleme
Modern bir Mac bilgisayarda aynı disk üzerinde ikinci bir macOS sürümü çalıştırmak veya kullanıcı dosyalarını sistemden yalıtmak istiyorsanız klasik bölüntüleme yerine APFS birimi eklemek doğru tercihtir. Bu yöntem diski yeniden biçimlendirmeden saniyeler içinde yeni bir sanal sürücü oluşturur.
Disk İzlencesi penceresinde sol kenar çubuğundan mevcut APFS Kapsayıcısını seçin. Üst menüde yer alan Birim Ekle (+) butonuna tıklayın. Açılan pencerede yeni birime bir isim verin ve biçim olarak APFS seçeneğini belirleyin. İsteğe bağlı olarak Boyut Seçenekleri butonuna basarak bu birim için en düşük garanti edilen ayırma boyutunu (rezerv) veya en yüksek kullanım kotasını sınırlandırabilirsiniz. Ekle butonuna tıkladığınız anda yeni birim kullanıma hazır hale gelir.
Bu alana bağımsız bir işletim sistemi kurmayı planlıyorsanız, kurulum dosyalarını hazırlamak adına önyüklenebilir macOS yükleyici oluşturma rehberi içindeki yönergeleri izleyerek yükleyici belleğinizi oluşturabilir ve sistemi doğrudan bu yeni birime yükleyebilirsiniz.
Bölüntüleri Silme ve Boyutlandırma Kuralları
Oluşturduğunuz bir bölüntüye artık ihtiyaç kalmadığında veya bir bölüntünün boyutunu artırmak istediğinizde yine Disk İzlencesi kullanılır. Bir bölüntü silindiğinde kapsadığı tüm belgeler, uygulamalar ve sistem kayıtları kalıcı olarak silinir.
Bir bölüntüyü kaldırmak için fiziksel diski seçip Bölüntüle ekranına gidin. Pasta grafiğinde silmek istediğiniz dilimi tıklayarak seçin ve grafiğin altındaki eksi (-) simgesine basın. Silinen bölüntünün boşluğu otomatik olarak önceki bölüntüye eklenir. Uygula dediğinizde değişiklik onaylanır. Bir bölüntünün depolama alanı yetersiz kaldığında, komşu bölüntüleri düzenleyerek veya silerek içerideki dosyaları koruyup alanı büyütmek mümkündür.
Burada dikkat edilmesi gereken en kritik istisna Windows işletim sistemidir. Mac bilgisayarınıza Windows yüklemek için Boot Camp Yardımcısı kullandıysanız, bu Windows bölüntüsünü asla Disk İzlencesi üzerinden silmeye çalışmayın. Disk İzlencesi ile yapılan doğrudan müdahaleler başlangıç tablosunu bozabilir. Windows bölüntüsünü güvenli biçimde kaldırmanın tek yolu yine Boot Camp Yardımcısı uygulamasını açıp disk alanını tek parça haline getirme adımlarını takip etmektir.
Bölümler Arasında Başlangıç Diski Değiştirme
Diskinizi birden fazla bölüme veya APFS birimine ayırıp her birine farklı bir işletim sistemi kurduktan sonra sistemler arasında geçiş yapmak oldukça basittir. İki farklı yöntemle başlatma tercihinizi kontrol edebilirsiniz:
- Geçici geçiş: Mac bilgisayarınızı yeniden başlatın ve açılış sesini duyar duymaz veya ekran aydınlandığında klavyenizdeki Option (Alt) tuşuna basılı tutun. Ekrana gelen başlangıç yöneticisinden açmak istediğiniz işletim sistemi bölümünü seçip Enter tuşuna basın. Apple Silicon işlemcili bilgisayarlarda ise güç düğmesine Başlangıç seçenekleri yükleniyor yazısı görünene kadar basılı tutmanız gerekir.
- Kalıcı geçiş: Sistem Ayarları menüsüne girip Genel sekmesinden Başlangıç Diski seçeneğini belirleyin. Kilidi açarak bilgisayarın her açılışta varsayılan olarak hangi bölümden başlamasını istediğinizi seçin ve Yeniden Başlat butonuna tıklayın.
Tüm bu yapılandırmaların ardından sisteminizin güvenliğini üst seviyeye taşımak için sürücülerinizde şifreleme uygulayabilirsiniz. Sürücü güvenliği hakkında kapsamlı bilgi edinmek adına Mac FileVault açma ve disk şifreleme adımları rehberindeki kuralları inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan diğer sorular
Mac diskini bölümlere ayırmak verileri siler mi?
Disk İzlencesi ile boş alandan yeni bir bölüntü veya APFS birimi oluşturmak mevcut verileri silmez. Ancak var olan bir bölüntüyü eksi simgesiyle kaldırmak o bölüntüdeki tüm dosyaları kalıcı olarak siler.
APFS birimi ile geleneksel bölüntü arasındaki temel fark nedir?
Geleneksel bölüntü diski sabit kapasiteli sınırlara bölerken, APFS birimleri aynı kapsayıcıdaki depolama alanını dinamik ve ortaklaşa paylaşır.
Boot Camp ile ayrılan Windows bölümü Disk İzlencesi ile silinir mi?
Hayır, Disk İzlencesi üzerinden silinmemelidir. Windows kurulumunun oluşturduğu bölüntüyü kaldırmak için mutlaka Boot Camp Yardımcısı kullanılmalıdır.
İlgili sayfalar
- macOS'u sil ve yeniden yükle: Adım Adım Kurulum
Mac bilgisayarlarda tüm depolama alanını temizleyip işletim sistemini baştan kurmak, donanımsal el değiştirme süreçlerinde veya derin sistem çökmelerinde kullanılan kesin çözümdür. Modern cihazlarda bu işlem Silme Yardımcısı üzerinden hızla yürütülürken, kapsamlı temizlik için yerleşik macOS Kurtarma ve Disk İzlencesi araçları kullanılır. Sıfırlama bittiğinde bilgisayar fabrika ayarlarına döner ve yeni bir kullanıcıyı karşılamaya hazır hale gelir.
- Önyüklenebilir macOS yükleyici oluşturma rehberi
Önyüklenebilir bir macOS yükleyicisi, işletim sistemini internetten tekrar indirmeden birden fazla bilgisayara kurmayı ve standart kurtarma mekanizmaları yetersiz kaldığında aygıtı açmayı sağlar. Bu işlem için en az 16 veya 32 GB depolama alanına sahip harici bir USB bellek ile Terminal içerisindeki createinstallmedia komut aracı kullanılır. Hazırlanan ortam, Mac açılış yöneticisi üzerinden doğrudan çalıştırılarak temiz kurulum yapılmasına imkân tanır.
- Tv de maç programı ve Mac başlangıç programı yönetimi
Mac bilgisayarlarda başlangıç programları, macOS Ventura ve sonraki sürümlerde Sistem Ayarları altındaki Giriş Öğeleri menüsünden yönetilir. Monterey ve eski sürümlerde bu işlem Kullanıcılar ve Gruplar sekmesinden yapılır. Otomatik açılan uygulamaları ve arka planda veri eşitleyen servisleri kapatmak açılış süresini belirgin şekilde kısaltır.
- Spotlight Mac Arama ve Kısayol Rehberi
Spotlight, macOS işletim sisteminde dosya, uygulama, kişi ve sistem ayarlarını anında bulmayı sağlayan yerleşik bir arama motorudur. Command ve Boşluk tuşlarına basılarak açılan bu araç; matematiksel hesaplamalar yapabilir, para birimlerini dönüştürebilir ve hızlı sistem eylemlerini çalıştırabilir. Arama kapsamı Sistem Ayarları üzerinden kişiselleştirilebilir ve belirli klasörler gizlilik amacıyla dizinleme dışında tutulabilir.
- Mac FileVault Açma ve Disk Şifreleme Adımları
Mac FileVault, başlangıç diskinizdeki tüm verileri AES-XTS algoritmasıyla şifreleyerek yetkisiz kişilerin erişimini engelleyen yerel bir macOS güvenlik özelliğidir. Sistem Ayarları üzerinden birkaç adımda etkinleştirilir ve kilit açma yetkisi iCloud hesabına veya bağımsız bir kurtarma anahtarına bağlanabilir. Apple Silicon ve T2 güvenlik çipli bilgisayarlarda şifreleme anahtarları doğrudan Secure Enclave donanımında korunur.
- Time Machine Mac Nasıl Kullanılır: Yedekleme Rehberi
Time Machine, harici bir depolama aygıtı bağlandıktan sonra sistem ayarları üzerinden ilgili sürücünün seçilmesiyle yapılandırılır. İlk tam kopyalamanın ardından yalnızca değişen dosyaları sisteme işleyerek saatlik, günlük ve haftalık arşivler üretir. İhtiyaç halinde menü çubuğundan anlık yedek başlatılabilir veya macOS Kurtarma ekranı üzerinden silinen veriler geri getirilebilir.
Bu sayfa nasıl hazırlandı
Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.