Önyüklenebilir macOS yükleyici oluşturma rehberi
Kısa cevap
Önyüklenebilir bir macOS yükleyicisi, işletim sistemini internetten tekrar indirmeden birden fazla bilgisayara kurmayı ve standart kurtarma mekanizmaları yetersiz kaldığında aygıtı açmayı sağlar. Bu işlem için en az 16 veya 32 GB depolama alanına sahip harici bir USB bellek ile Terminal içerisindeki createinstallmedia komut aracı kullanılır. Hazırlanan ortam, Mac açılış yöneticisi üzerinden doğrudan çalıştırılarak temiz kurulum yapılmasına imkân tanır.
Ana maddeler
- En az 16 GB veya yeni sürümler için 32 GB kapasiteli harici bir USB bellek gereklidir.
- İndirilen kurulum dosyasının doğrudan Uygulamalar klasöründe ve tam uygulama biçiminde yer alması zorunludur.
- Terminal üzerindeki createinstallmedia komutu hedef diski otomatik olarak Mac OS Genişletilmiş (Günlüklü) biçiminde formatlar.
- Apple Silicon modellerinde güç düğmesine basılı tutularak, Intel tabanlı sistemlerde ise Option tuşuyla başlatma menüsüne erişilir.
- Kurulum işlemi sırasında aygıtın donanım yazılımı ve bellenim doğrulamalarını alabilmesi için internet bağlantısı açık tutulmalıdır.
Bir bilgisayara sıfırdan sistem kurmak veya birden fazla aygıta internet kotasını tekrar harcamadan yazılım yüklemek gerektiğinde, önyüklenebilir macOS yükleyici oluşturma yöntemi en kararlı çözümdür. Harici bir depolama birimine yazılan bu kurulum aracı, dahili kurtarma bölümünün zarar gördüğü veya yerel diskin tamamen silindiği kriz anlarında donanımın sorunsuzca başlatılmasını sağlar. Bu yöntem harici bir diski kalıcı bir işletim sistemi ortamına dönüştürmekten farklıdır; hazırlanan bellek yalnızca kurulum evrelerini yürüten geçici bir yükleme medyası olarak çalışır.
Harici sürücü hazırlığı ve temel sistem gereksinimleri
İşleme başlamadan önce uygun donanım ve yazılım bileşenlerinin eksiksiz hazırlanması gerekir. Apple işletim sistemleri dosya boyutuna göre farklı kapasitelerde harici disklere gereksinim duyar:
- USB Bellek Kapasitesi: Eski macOS sürümleri için 16 GB kapasite yeterli gelebilirken, Tahoe ve sonraki modern sürümlerde en az 32 GB depolama alanına sahip bir flash sürücü tercih edilmelidir. Belleğin içindeki tüm veriler işlem esnasında tamamen silineceğinden, yedeklerin önceden alınması zorunludur.
- Tam Sürüm Kurulum Paketi: İndirilen dosyanın Uygulamalar dizininde "Install [Sürüm Adı]" formatında bir uygulama olması şarttır. Web tarayıcısı üzerinden elde edilen .dmg veya .pkg kalıpları doğrudan USB diske yazılamaz; bu paketlerin önce çalıştırılarak içerisindeki asıl yükleyici uygulamanın sisteme çıkarılması gerekir.
- Güvenlik ve Veri Yedeklemesi: Temiz kurulum planlanan cihazda önceden Mac FileVault açma ve disk şifreleme yapılandırmasının kontrol edilmesi ve olası veri kaybına karşı Time Machine ile Mac yedekleme adımlarının tamamlanması önerilir.
- İnternet Erişimi: USB yükleyicisi işletim sisteminin temel çekirdek dosyalarını barındırsa bile, hedef Mac aygıtının bellenim güncellemelerini ve model doğrulama verilerini alabilmesi için kurulum sırasında aktif bir ağ bağlantısına bağlanması gerekir.
Adım adım önyüklenebilir macOS yükleyici oluşturma süreci
Yükleme ortamının hazırlanması Apple'ın işletim sistemine entegre ettiği createinstallmedia aracıyla gerçekleştirilir. Terminal uygulamasını hızlıca açmak için Spotlight Mac kullanımı kısayolu olan Command + Boşluk tuşlarına basarak arama çubuğuna "Terminal" yazabilirsiniz.
Hazırlık aşamaları şu adımlardan oluşur:
- Kullanılacak USB belleği doğrudan Mac üzerindeki bir USB veya Thunderbolt yuvasına bağlayın. Veri aktarımında kesinti yaşanmaması adına aracı dönüştürücülerin veya güç beslemesi yetersiz çoklayıcıların kullanımından kaçının.
- Terminal üzerinde karışıklığı önlemek için USB sürücünüzün adını Disk İzlencesi üzerinden "MyVolume" olarak belirleyin.
- Terminal penceresine hedef macOS sürümüne karşılık gelen sistem komutunu dikkatlice yapıştırın.
- Return tuşuna basın ve istendiğinde yönetici parolanızı girin. Güvenlik gereği parola yazılırken ekranda herhangi bir karakter gösterilmez.
- Diskin tamamen silineceğini belirten onay uyarısı ekrana geldiğinde klavyeden "Y" harfine basıp Return tuşuyla onay verin.
- Terminal önce diski Mac OS Genişletilmiş (Günlüklü) biçiminde formatlar, ardından dosyaları sektörel olarak diske yazar. "Install media now available" mesajı çıkana kadar Terminal penceresi kapatılmamalı ve USB bellek yuvasından çıkarılmamalıdır.
Yazma süreci tamamlandığında USB belleğin sistemdeki ismi otomatik olarak ilgili yükleyicinin adına dönüşür.
Sürümlere göre Terminal createinstallmedia komutları
Komut satırında kullanılan söz dizimi işletim sistemi versiyonlarına göre ufak farklılıklar gösterir. Aşağıdaki tabloda farklı macOS sürümleri için kullanılması gereken standart komut kalıpları listelenmiştir. Komutlardaki "MyVolume" ifadesi USB sürücünüzün adını temsil eder:
| İşletim Sistemi Sürümü | Terminal Komut Yapısı | Tavsiye Edilen Bellek |
|---|---|---|
| macOS Tahoe | sudo /Applications/Install\ macOS\ Tahoe.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume | 32 GB |
| macOS Sonoma | sudo /Applications/Install\ macOS\ Sonoma.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume | 32 GB |
| macOS Ventura | sudo /Applications/Install\ macOS\ Ventura.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume | 32 GB |
| macOS Monterey | sudo /Applications/Install\ macOS\ Monterey.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume | 16 GB |
| macOS Sierra (10.12.6 ve öncesi) | sudo /Applications/Install\ macOS\ Sierra.app/Contents/Resources/createinstallmedia --volume /Volumes/MyVolume --applicationpath /Applications/Install\ macOS\ Sierra.app | 16 GB |
Yükleyici macOS Sierra 10.12.6 veya daha eski bir sürümü çalıştıran bir Mac'te hazırlanıyorsa komutun sonuna uygulamanın dizin yolunu belirten --applicationpath parametresinin eklenmesi zorunludur. Yeni sürümlerde bu parametreye gerek duyulmaz.
Görsel arayüzlü alternatif yazılımların kullanımı
Terminal komut satırını kullanmak istemeyenler için Install Disk Creator gibi üçüncü taraf yardımcı yazılımlar mevcuttur. Bu programlar aslında Apple'ın arka plandaki createinstallmedia komut dosyasını çalıştırır ancak disk seçimi ve dosya yolu tanımlamalarını grafiksel arayüz üzerinden sunar.
Install Disk Creator, Apple Silicon ve Intel mimarilerinin her ikisinde de evrensel olarak çalışır. Dahili indirme mekanizması sayesinde kullanıcılar Apple sunucularından doğrudan uyumlu bir macOS kopyasını seçip diske yazdırabilir. Bununla birlikte, üçüncü taraf yazılımlar Apple'ın resmi donanım engellerini ortadan kaldıramaz. Kurulum yapılacak hedef bilgisayarın seçilen işletim sistemini resmi olarak desteklemesi gerekir.
Hazırlanan USB bellek ile Mac bilgisayarı başlatma
Önyüklenebilir medya hazırlandıktan sonra hedef Mac üzerinde kurulum ekranına geçmek için bilgisayar mimarisine uygun başlatma prosedürü uygulanmalıdır.
Apple Silicon mimarili modellerde başlatma
M serisi işlemcilere sahip Mac bilgisayarlarda başlatma adımları şu şekildedir:
- Bilgisayarı tamamen kapatın ve USB belleği doğrudan aygıta takın.
- Güç düğmesine (Touch ID tuşu) basıp parmağınızı kaldırmadan basılı tutun.
- Ekranda başlangıç seçeneklerinin yüklendiğine dair bildirim belirdiğinde parmağınızı çekin.
- Açılan ekranda dahili disk bölümlerinin yanında harici USB yükleyici simgesi görüntülenir.
- Yükleyici diskini seçip altındaki "Sürdür" butonuna tıklayarak macOS İzlenceleri arayüzüne giriş yapın.
Intel işlemcili modellerde başlatma
Intel tabanlı Mac modellerinde donanım seviyesinde çalışan klavye kombinasyonları kullanılır:
- Cihazı kapatın ve USB belleği takın.
- Güç tuşuna bastıktan hemen sonra klavyedeki Option (Alt) tuşuna basılı tutun.
- Ekrana Başlangıç Yöneticisi sürücü listesi geldiğinde tuşu bırakın.
- Yön tuşlarını kullanarak hazırladığınız harici diski seçin ve Return tuşuna basarak başlatın.
- T2 güvenlik çipi taşıyan Intel Mac modellerinde harici medyadan sistem başlatabilmek için Başlangıç Güvenliği İzlencesi üzerinden harici önyükleme izninin verilmiş olması gerekir.
Sık karşılaşılan hatalar ve teknik çözümler
Yükleme diski hazırlarken veya sistemi bu disk üzerinden açarken bazı teknik aksaklıklar yaşanabilir:
- "command not found" Hatası: Terminal aracı bu hatayı veriyorsa, yazılan komutta eksik bir boşluk bırakılmış olabilir veya indirilen yükleyici dosyası Uygulamalar klasöründe bulunmuyordur. Dosyanın adını ve uzantısını kontrol edin.
- Hasarlı Yükleyici Uyarısı: Kurulum paketi indirilirken kesintiye uğramışsa veya Apple'ın dijital imza sertifikasının geçerlilik süresi dolmuşsa sistem kopyalama hatası verir. Yükleyici dosyasını silip resmi kanallardan tekrar indirmek gerekir.
- Sürücünün Başlangıç Ekranında Görünmemesi: Diskin GUID Bölüntü Tablosu yerine eski MBR yapısında kalması bu soruna yol açabilir. Sürücüyü Disk İzlencesi üzerinden tüm aygıtı gösterecek şekilde seçip yeniden biçimlendirmek problemi çözer.
- Temiz Kurulum Sonrası Ayarlar: Kurulum tamamlandıktan sonra arka plan kaynaklarının gereksiz tüketilmesini engellemek için Mac başlangıç programı yönetimi adımlarını uygulayarak açılış servislerini düzenleyebilirsiniz.
Sık sorulan diğer sorular
Önyüklenebilir USB yükleyici oluşturmak için diskin formatı ne olmalıdır?
Terminal üzerindeki createinstallmedia komutu hedef diski otomatik olarak Mac OS Genişletilmiş (Günlüklü) biçiminde formatlar. İşlem öncesinde diski manuel olarak bu biçimde ve GUID Bölüntü Haritası şemasıyla biçimlendirmek olası hataları engeller.
Kurulum sırasında internet bağlantısına neden ihtiyaç duyulur?
USB sürücüsü işletim sisteminin kurulum dosyalarını barındırsa bile, hedef donanımın Mac modeline özgü bellenim (firmware) güncellemelerini alabilmesi ve yazılım sertifikalarını doğrulayabilmesi için internet bağlantısı gerekir.
createinstallmedia komutu diski tamamen siler mi?
Evet, bu komut belirtilen birimdeki tüm verileri kalıcı olarak siler ve depolama alanını yeniden yapılandırır. Bu sebeple işlem öncesinde harici diskteki kişisel dosyaların yedeklenmesi şarttır.
İlgili sayfalar
- macOS'u sil ve yeniden yükle: Adım Adım Kurulum
Mac bilgisayarlarda tüm depolama alanını temizleyip işletim sistemini baştan kurmak, donanımsal el değiştirme süreçlerinde veya derin sistem çökmelerinde kullanılan kesin çözümdür. Modern cihazlarda bu işlem Silme Yardımcısı üzerinden hızla yürütülürken, kapsamlı temizlik için yerleşik macOS Kurtarma ve Disk İzlencesi araçları kullanılır. Sıfırlama bittiğinde bilgisayar fabrika ayarlarına döner ve yeni bir kullanıcıyı karşılamaya hazır hale gelir.
- Mac disk bölümleme rehberi ve APFS birim adımları
Mac üzerinde disk bölümleme işlemi, yerleşik Disk İzlencesi uygulaması kullanılarak depolama alanının bağımsız kısımlara ayrılmasını sağlar. Modern macOS sürümlerinde sabit sınırları olan geleneksel bölüntüler yerine aynı depolama havuzunu dinamik olarak paylaşan APFS birimlerinin oluşturulması tavsiye edilir. İşlem öncesinde verilerin yedeklenmesi olası kayıpların önüne geçer.
- Tv de maç programı ve Mac başlangıç programı yönetimi
Mac bilgisayarlarda başlangıç programları, macOS Ventura ve sonraki sürümlerde Sistem Ayarları altındaki Giriş Öğeleri menüsünden yönetilir. Monterey ve eski sürümlerde bu işlem Kullanıcılar ve Gruplar sekmesinden yapılır. Otomatik açılan uygulamaları ve arka planda veri eşitleyen servisleri kapatmak açılış süresini belirgin şekilde kısaltır.
- Spotlight Mac Arama ve Kısayol Rehberi
Spotlight, macOS işletim sisteminde dosya, uygulama, kişi ve sistem ayarlarını anında bulmayı sağlayan yerleşik bir arama motorudur. Command ve Boşluk tuşlarına basılarak açılan bu araç; matematiksel hesaplamalar yapabilir, para birimlerini dönüştürebilir ve hızlı sistem eylemlerini çalıştırabilir. Arama kapsamı Sistem Ayarları üzerinden kişiselleştirilebilir ve belirli klasörler gizlilik amacıyla dizinleme dışında tutulabilir.
- Mac FileVault Açma ve Disk Şifreleme Adımları
Mac FileVault, başlangıç diskinizdeki tüm verileri AES-XTS algoritmasıyla şifreleyerek yetkisiz kişilerin erişimini engelleyen yerel bir macOS güvenlik özelliğidir. Sistem Ayarları üzerinden birkaç adımda etkinleştirilir ve kilit açma yetkisi iCloud hesabına veya bağımsız bir kurtarma anahtarına bağlanabilir. Apple Silicon ve T2 güvenlik çipli bilgisayarlarda şifreleme anahtarları doğrudan Secure Enclave donanımında korunur.
- Time Machine Mac Nasıl Kullanılır: Yedekleme Rehberi
Time Machine, harici bir depolama aygıtı bağlandıktan sonra sistem ayarları üzerinden ilgili sürücünün seçilmesiyle yapılandırılır. İlk tam kopyalamanın ardından yalnızca değişen dosyaları sisteme işleyerek saatlik, günlük ve haftalık arşivler üretir. İhtiyaç halinde menü çubuğundan anlık yedek başlatılabilir veya macOS Kurtarma ekranı üzerinden silinen veriler geri getirilebilir.
Bu sayfa nasıl hazırlandı
Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.