Wesloo
Tüm konularKonular

Ortaçağ Avrupası

1381 Köylü Ayaklanması: İngiltere'de Büyük İsyan

Kısa cevap

1381 köylü ayaklanması, İngiltere'de 1381 yılında patlak veren büyük bir halk isyanıdır. Poll vergisi, Kara Ölüm sonrası ekonomik gerilim ve Fransa ile çatışmanın yol açtığı yüksek vergiler temel nedenler arasındadır. Ayaklanma birkaç hafta sürdü; Smithfield görüşmesinin ardından önderlerin takibiyle bastırıldı.

Ana maddeler

  • İngiltere tarihindeki ilk büyük halk isyanlarından biridir.
  • Temel tetikleyici, Kasım 1380'de kabul edilen poll vergisidir.
  • Ayaklanma güneydoğuda başladı ve Londra'ya yayıldı.
  • Talepler arasında poll vergisinin kaldırılması ve köleliğin sona erdirilmesi vardı.
  • Sonuçları sınırlı kaldı; poll vergisi terk edildi ve ücret sınırları gevşedi.

1381 köylü ayaklanması, İngiltere'de 1381 yılında ortaya çıkan büyük bir halk isyanıdır. Kara Ölüm'ün 1340'lardaki etkileri, Fransa ile süren çatışmanın yol açtığı yüksek vergiler ve Londra'daki yerel liderlik sorunları bu isyanın temel nedenleri arasında sayılır. Ayaklanma, İngiltere tarihindeki ilk büyük halk isyanı olarak anılır.

1381 köylü ayaklanması nedir?

Bu ayaklanma, Wat Tyler'ın liderliğinde gelişen ve İngiltere'nin geniş bölgelerine yayılan bir isyandır. "Wat Tyler İsyanı" veya "Büyük Ayaklanma" adlarıyla da anılır. İsyancılar kralı devirmek istememiş; II. Richard'ı koruyarak ondan adalet ve reform talep etmiştir.

Nedenleri ve arka plan

Kara Ölüm, 1340'larda nüfusu azaltmış ve işgücü piyasasını değiştirmiştir. İşgücü kıtlığı ücretleri yükseltirken, toprak sahipleri ve devlet ücretleri sınırlamaya çalışmıştır. Bu gerilim, on yıllar boyunca birikmiştir. Bu durum, toprak sahipleri ile işgücü arasındaki çatışmayı derinleştirmiştir.

Fransa ile süren çatışma, yani Yüz Yıl Savaşları, yüksek vergi taleplerini beraberinde getirmiştir. Yüz Yıl Savaşları: İngiltere-Fransa Çatışması sayfası bu çatışmanın genel çerçevesini anlatır. Savaş masrafları için toplanan vergiler, köylü ve zanaatkâr gruplarını zorlamıştır.

Londra'daki yerel liderlikteki istikrarsızlık da isyanın büyümesine zemin hazırlamıştır.

Feodal düzen, toprak sahipleri ile köylüler arasındaki hizmet ve yükümlülük ilişkisine dayanıyordu. Bu yapıyı anlamak için Feodalizm nedir: Ortaçağ Avrupası'nda toprak ve hizmet sayfası yararlıdır.

  • Kara Ölüm sonrası ekonomik gerilim
  • Fransa ile çatışmanın yol açtığı yüksek vergiler
  • Londra'daki yerel liderlik sorunları
  • Poll vergisinin ağır yükü

Gelişimi ve olaylar

Ayaklanma Mayıs-Haziran 1381'de güneydoğuda başladı. Kraliyet vergi müfettişleri, vergi beyannamelerinin beklenenden düşük çıkmasının nedenlerini araştırıyordu. Müfettişlerin poll vergisi talepleri, açık bir direnişle karşılandı; görevliler ve şerifler kaçırılıp öldürüldü.

İsyancı gruplar atlı birlikler halinde kırsalı dolaştı, malikâne evlerini yaktı ve kayıtları yok etti. Bu eylem, manoryal düzeni tersine çevirme isteğinin açık bir göstergesiydi. Maidstone, Rochester ve Canterbury'deki kamu kayıtları da ateşe verildi.

Kraliyet, sorunlu bölgelere silahlı adamlar gönderdi; ancak bu güçler yetersiz kaldı ve çoğu öldürüldü. İsyancıların çekirdeğini daha varlıklı küçük çiftçiler oluşturuyordu; aralarında köy papazları ve köy görevlileri de vardı. Bu, mutlak yoksulların değil, kaybedecek bir şeyler olan sıradan insanların isyanıydı.

Güneydoğuda başlayan hareket, kısa sürede Londra ve başka bölgelere yayıldı. Bu geniş yayılma, isyanın yalnızca yerel bir protesto olmadığını gösterir.

Kronoloji

TarihOlay
Kasım 1380Poll vergisi kabul edildi
Mayıs-Haziran 1381Güneydoğuda ayaklanma başladı
15 Haziran 1381Smithfield'da II. Richard ile görüşme
1381 (dört hafta içinde)İsyan bastırıldı

Talepler ve toplumsal yapı

İsyancılar büyük toplumsal değişiklikler istiyordu. Talepler arasında poll vergisinin kaldırılması, işgücü ücretlerine konulan üst sınırın sona erdirilmesi, Kilise servetinin yeniden dağıtılması ve köleliğin tamamen kaldırılması vardı.

  • Poll vergisinin kaldırılması
  • Ücret üst sınırının sona erdirilmesi
  • Kilise servetinin yeniden dağıtılması
  • Serfliğin tamamen kaldırılması

Talepler ve anlamları

TalepAnlamı
Poll vergisinin kaldırılmasıKişi başına alınan verginin sona erdirilmesi
Ücret üst sınırının kaldırılmasıİşgücü ücretlerine konulan sınırın sona erdirilmesi
Kilise servetinin yeniden dağıtılmasıDini kurumların zenginliğinin yeniden paylaşılması
Serfliğin kaldırılmasıFeodal bağımlılığın sona erdirilmesi

Poll vergisinin kaldırılması, isyanın en görünür talebiydi. Ücret üst sınırının sona erdirilmesi, işgücü piyasasındaki baskıya bir tepkiydi. Kilise servetinin yeniden dağıtılması, dini kurumların zenginliğine yönelik bir eleştiriydi. Köleliğin tamamen kaldırılması, feodal bağımlılığın sona erdirilmesi anlamına geliyordu.

İsyancılar kralı devirmek istememişlerdir. II. Richard'ı (1377-1399) koruyarak, ondan adalet ve reform talep etmişlerdir. Bu durum, isyanın bir hanedan değişikliği hareketi değil, toplumsal ve ekonomik bir protesto olduğunu gösterir.

İsyan, tarım işçilerinin yanı sıra kent zanaatkârlarından da destek aldı. Bu geniş taban, isyanın yalnızca köylerle sınırlı kalmadığını gösterir.

Smithfield görüşmesi ve bastırılma

Kaotik durumu sona erdirmek için II. Richard, isyancı liderleriyle yeniden görüşmek üzere 15 Haziran'da Londra dışındaki Smithfield'da bir toplantı düzenledi. Görüşmede şikayetler yeniden dinlendi. Kral, gerekirse savaşa hazırlıklı olmak için birlikleri de hazır tuttu.

Wat Tyler'ın liderliği, ağır vergilere karşı protestonun başarısında başlıca etkenlerden biri oldu. Ancak isyan, önce müzakere sonra önderlerin acımasızca takibi yoluyla bastırıldı. Ayaklanma yalnızca dört hafta sürdü.

Sonuçları ve etkileri

İsyanın sonuçları sınırlı kaldı. Poll vergisi terk edildi; işgücü ücretlerine getirilen sınırlamalar sıkı biçimde uygulanmadı. Köylüler, bağımlılıktan özgürlüklerini satın alarak bağımsız çiftçi olma eğilimini sürdürdü.

Ayaklanma, Yüz Yıl Savaşları'nın seyrini de etkiledi. Daha sonraki parlamentolar, Fransa'daki askeri seferleri ödemek için ek vergi toplamaktan caydırıldı. Böylece isyan, yalnızca iç toplumsal düzeni değil, dış politika kararlarını da etkilemiş oldu.

Magna Carta geleneği, kraliyet yetkisinin sınırlanması tartışmalarına zemin hazırlamıştı. Magna Carta nedir: 1215 tarihli özgürlük fermanı sayfası bu belgenin bağlamını özetler.

İngiltere tarihindeki yeri

1381 köylü ayaklanması, İngiltere'de ilk büyük halk isyanı olarak anılır. Tarım işçileri ve kent zanaatkârlarının birlikte hareket etmesi, isyanın toplumsal tabanının geniş olduğunu gösterir.

İsyanın lider kadrosu mutlak yoksullardan değil, kaybedecek bir şeyler olan sıradan insanlardan oluşuyordu. Bu durum, isyanın ekonomik ve toplumsal bir hareket olduğunu ortaya koyar.

Sık sorulan diğer sorular

1381 köylü ayaklanması ne zaman başladı?

Ayaklanma Mayıs-Haziran 1381'de İngiltere'nin güneydoğusunda başladı ve yaklaşık dört hafta sürdü.

Wat Tyler kimdir?

Wat Tyler, 1381 köylü ayaklanmasının lideridir; ağır vergilere karşı protestonun başarısında başlıca etkenlerden biri olarak anılır.

İsyancılar ne istiyordu?

Poll vergisinin kaldırılmasını, ücret üst sınırının sona erdirilmesini, Kilise servetinin yeniden dağıtılmasını ve köleliğin tamamen kaldırılmasını istiyorlardı.

Ayaklanma nasıl bastırıldı?

II. Richard önce isyancı liderlerle müzakere etti, ardından önderleri acımasızca takip ederek isyanı sona erdirdi.

Sonuçları neler oldu?

Poll vergisi terk edildi, ücret sınırları sıkı uygulanmadı ve köylüler özgür çiftçi olma eğilimini sürdürdü.

İlgili sayfalar

  • Büyük Bölünme: 1054'te Doğu-Batı Kilise Ayrılığı

    Büyük bölünme, 1054 yılında Roma ve Konstantinopolis kiliseleri arasındaki karşılıklı aforozlarla Doğu ve Batı Hristiyanlığının kalıcı biçimde ayrılmasıdır. Ayrılık tek bir günde değil, yüzyıllar süren siyasi, kültürel ve kilise yönetimi anlaşmazlıklarının sonucunda ortaya çıkmıştır. 1965'te aforozlar kaldırılmış, ancak tam birlik sağlanamamıştır.

  • Domesday Kitabı: 1086 İngiltere Araştırması

    Domesday Kitabı, 1086'da I. William'ın emriyle yapılan İngiltere ve Galler toprak araştırmasının kaydıdır. Toprak sahiplerini, mülkleri ve yükümlülükleri listeler; nüfus sayımı değildir. Orijinali nadiren açılır, çevrimiçi ve basılı kopyalarla incelenir.

  • Kutsal Roma İmparatorluğu: Ortaçağ Avrupası'nda Siyaset

    Kutsal Roma İmparatorluğu, 800 ile 1806 arasında Orta ve Batı Avrupa'da hüküm süren, imparator tarafından yönetilen ama merkezi olmayan bir siyasi yapıydı. Küçük siyasi birimlerden oluşan bu yapı, papalık ve prenslerle güç paylaşımı içindeydi. 1806'da Napolyon'un yükselişi sırasında feshedildi.

  • Hansa Birliği: Ortaçağ Ticaret Ağı

    Hansa Birliği, Ortaçağ'da Kuzey ve Orta Avrupa'da ticareti korumak ve geliştirmek için bir araya gelen kent ve tüccar ağının adıdır. Lübeck çevresinde doğup 13. ve 15. yüzyıllar arasında genişledi; yaklaşık 200 yerleşim ve sekiz modern ülkeye yayıldı. Merkezi bir hükümeti olmayan bu birlik, 17. yüzyılda etkisiz hale geldi ve 1669'da fiilen sona erdi.

  • Yüz Yıl Savaşları: İngiltere-Fransa Çatışması

    Yüz Yıl Savaşları, 1337 ile 1453 arasında İngiltere ve Fransa arasında süren kesintili bir çatışmadır. Fransız tahtının meşru veraseti ve toprak anlaşmazlıkları temel nedenler arasındadır. Savaş bittiğinde Fransa üstünlük sağlamıştı; İngilizler ülke dışına çıkmış, yalnızca Calais onların denetiminde kalmıştı.

  • Magna Carta nedir: 1215 tarihli özgürlük fermanı

    Magna Carta, Kral John'un 15 Haziran 1215'te Runnymede'de mühürlediği bir kraliyet fermanıdır. Baronların isyanını sona erdirmek için hazırlandı ve kralın yetkilerini sınırlayan maddeler içerdi. İngiliz ve Amerikan hukuk geleneklerinde temel bir referans olarak kullanılır.

Bu sayfa nasıl hazırlandı

Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.

Bu sayfadaki bir hatayı bildir