Wesloo
Tüm konularKonular

Web teknolojileri

REST API nedir? Temel kavramlar ve farklar

Kısa cevap

REST API, HTTP üzerinden kaynakları yönetmek için kullanılan bir API türüdür. Tüm REST API'ler API'dir, ancak her API REST değildir. RESTful API ise REST kurallarının tamamına uyan daha katı bir uygulamadır.

Ana maddeler

  • API, yazılımların istek ve yanıt ile konuşmasını sağlar.
  • REST API, HTTP yöntemleriyle kaynakları yönetir.
  • REST API ile RESTful API aynı şey değildir; ikincisi tüm REST kurallarına uymalıdır.
  • Basit projelerde REST API, büyük sistemlerde RESTful API daha uygun olabilir.
  • REST ve JSON, platformlar arası entegrasyonun varsayılan standardı haline gelmiştir.

REST API nedir?

REST API, yazılım uygulamalarının HTTP üzerinden kaynaklarla konuşmasını sağlayan bir API türüdür. API, bir yazılımın başka bir yazılıma istek gönderip yanıt almasını tanımlayan genel arayüzdür; REST API ise bu arayüzün REST ilkelerine uygun biçimde, GET, POST, PUT ve DELETE gibi HTTP yöntemleriyle kaynakları yöneten özel bir türüdür. Tüm REST API'ler API'dir, ancak her API REST değildir.

Bir REST API'de istemci, bir kaynağı okumak, oluşturmak, güncellemek veya silmek için sunucuya HTTP isteği gönderir. Sunucu da genellikle JSON biçiminde yanıt döner. Bu yapı, web tarayıcıları, mobil uygulamalar ve sunucu tarafı servisler arasında ortak bir dil oluşturur.

API ve REST API farkı nedir?

API çok geniş bir kavramdır. Web geliştirmede API, çevrimiçi bir servisten bilgi almanın veya ona işlem yaptırmanın yolunu ifade eder. REST API ise protokol, tasarım ve veri biçimi konusunda daha belirli kurallar izleyen bir API türüdür.

ÖzellikGenel APIREST API
KapsamHer türlü yazılım arayüzüREST ilkelerine dayanan web API'si
ProtokolDeğişebilirHTTP
Veri biçimiXML, JSON, ikili veri vb.Genellikle JSON
Kaynak yönetimiZorunlu değilURL ile kaynak odaklı

Bu fark, API belgelerinin önemini artırır. Belgeler, hangi uç noktaların, hangi parametrelerle, hangi yanıtı döndürdüğünü listeler.

REST API nasıl çalışır?

REST API, kaynakları URL'ler üzerinden adresler ve HTTP yöntemleriyle işlem yapar. Kaynak; kullanıcı, ürün, sipariş veya makale gibi bir veri nesnesi olabilir. İstemci, kaynağı temsil eden adrese istek gönderir; sunucu da durum kodu ve veri ile yanıt verir.

  • GET: Bir kaynağı veya kaynak listesini okur.
  • POST: Yeni bir kaynak oluşturur.
  • PUT: Var olan bir kaynağı günceller.
  • DELETE: Bir kaynağı siler.

REST API, bu HTTP eylemlerini kullanır; ancak her uygulama bu eylemleri en uygun şekilde kullanmayabilir. Bu nedenle API'nin gerçekten RESTful olup olmadığını anlamak için yalnızca yöntem adlarına bakmak yetmez.

HTTP durum kodları da yanıtın anlamını taşır. Başarılı okuma genellikle 200, başarılı oluşturma 201, hatalı istek 400, bulunamayan kaynak 404 ve sunucu hatası 500 ile ifade edilir. Bu kodlar, istemcinin sonraki adımı seçmesine yardımcı olur.

Kaynaklar ve URL tasarımı

REST tasarımında URL'ler kaynakları temsil eder, eylemleri değil. Örneğin bir kullanıcıyı okumak için /kullanicilar/42 gibi bir adres kullanılır; işlem adı URL'ye gömülmez. Bu yaklaşım, uç noktaların tahmin edilebilir olmasını sağlar.

Sürüm bilgisi de URL'de veya başlıkta taşınabilir. /v1/kullanicilar gibi bir yapı, API değiştiğinde istemcilerin uyum süresi kazanmasını sağlar. Kaynak adları çoğul ve tutarlı seçildiğinde belge okumak kolaylaşır.

Statelessness ne anlama gelir?

Statelessness, sunucunun istekler arasında istemci oturum durumunu saklamaması anlamına gelir. Her istek, işlenmesi için gereken tüm bağlamı kendisi taşır. Bu sayede sunucu örnekleri arasında yük dağıtmak kolaylaşır.

Kimlik doğrulama bilgisi her istekte gönderilebilir; sunucu önceki isteği hatırlamak zorunda kalmaz. Bu kural, RESTful API için temel bir koşuldur ve büyük sistemlerde ölçeklenebilirliği destekler.

REST API ile RESTful API arasındaki fark nedir?

REST API, REST ilkelerinden bazılarını izleyen API'yi ifade eder. RESTful API ise statelessness, HTTP yöntemlerinin doğru kullanımı ve kaynak tabanlı URL'ler dahil tüm REST kurallarına uymalıdır. Bu fark, esneklik ile standartlaşma arasındaki seçimi belirler.

ÖzellikREST APIRESTful API
Kural uyumuKısmiTam
Durum bilgisiHer zaman stateless olmayabilirStateless olmalıdır
HTTP yöntemleriYaygın kullanılırDoğru ve tutarlı kullanılır
URL yapısıEsnekKaynak odaklı

REST API, veri yapıları değişken olduğunda veya REST kurallarına sıkı sıkıya bağlı kalınmak istenmediğinde esneklik sağlar. RESTful API ise tutarlılık, işlem bütünlüğü ve net yapı gerektiren sistemlerde daha güvenilir bir çerçeve sunar.

Ne zaman REST API, ne zaman RESTful API seçilmeli?

  1. Basit projeler: Veri etkileşimi azsa ve kaynak yönetimi karmaşık değilse REST API yeterli olabilir. Hızlı prototip ve küçük uygulamalar için uygulaması kolaydır.
  2. Esneklik gereken durumlar: Uç noktaları ve veri etkileşimlerini kendi gereksinimlerine göre tasarlamak isteniyorsa REST API daha uygun olabilir.
  3. Büyük ve karmaşık sistemler: E-ticaret platformu veya kurumsal sistem gibi çok parçalı yapılarda RESTful API, standart ve tutarlı bir yaklaşım sağlar.
  4. Yüksek trafik: Büyük veri hacmi ve yüksek trafik bekleniyorsa RESTful API'nin kurallara uyumu performans ve ölçeklenebilirlik açısından avantaj sağlar.

Seçim, projenin boyutundan çok bakım ve tutarlılık hedefine bağlıdır. Küçük bir prototip için katı kurallar gereksiz olabilir; uzun ömürlü bir platform için ise tutarlılık maliyeti düşürür.

REST, SOAP ve GraphQL karşılaştırması

SOAP, ağır ve XML tabanlı, daha eski bir yaklaşımdır. REST ve JSON bu yaklaşımı sadeleştirerek web'in varsayılan entegrasyon standardı haline gelmiştir. GraphQL güçlüdür, ancak daha karmaşıktır; bu nedenle genel kullanım açısından REST hâlâ daha yaygındır.

SOAP, katı sözleşmeler ve XML mesajları ile çalışır. REST, HTTP ve JSON ile daha hafif bir model sunar. GraphQL, istemcinin ihtiyaç duyduğu alanları seçmesine izin verir, ancak sorgu tasarımı ve önbelleğe alma daha fazla dikkat gerektirir.

REST ve JSON neden standart oldu?

REST, HTTP'yi kullanır; JSON ise hafif ve kullanımı kolaydır. Birlikte çalıştıklarında platformlar arası entegrasyon için basit ve evrensel bir temel oluştururlar.

BaaS, veritabanı, API, kimlik doğrulama ve fonksiyonları birlikte sunan tam bir arka uç sağlar. DBaaS ise yalnızca yönetilen veritabanı sunar; API'yi ayrıca geliştirmek gerekir. Bu ayrım, REST API'nin nerede konumlandığını anlamaya yardımcı olur.

Güvenlik ve hata yönetimi

REST API'lerde güvenlik, HTTPS, kimlik doğrulama ve yetkilendirme ile sağlanır. Token tabanlı kimlik doğrulama yaygın bir yöntemdir. Hata yanıtları tutarlı bir JSON yapısında döndürüldüğünde istemci tarafı kod daha az kırılgan olur.

Rate limiting ve giriş doğrulama, kötüye kullanımı azaltır. Hata mesajlarında iç sistem ayrıntılarını açığa çıkarmamak, güvenli tasarımın parçasıdır.

Yapay zeka ajanları ve REST API

REST ve JSON temeli, yapay zeka ajanlarının gerçek dünyada işlem yapmasını da mümkün kılar. Bir LLM tabanlı ajan, insan istemcisinin kullanacağı uç noktaların aynısını kullanır: veri okumak için GET, işlem tetiklemek için POST. Yanıt olarak tahmin edilebilir JSON alır. Bu nedenle iyi tasarlanmış REST API'ler, ajanların iş verisini güvenli biçimde okuması ve işlem yapması için arayüz görevi görür.

İlgili sayfalar

API tasarımı ve yazılım geliştirme konularında şu sayfalar da faydalı olabilir: En popüler programlama dilleri: TIOBE endeksi, Algoritma nedir: temel kavramlar, Hangi programlama dili öğrenmeli: başlangıç rehberi.

Sık sorulan diğer sorular

REST API ile API aynı şey midir?

Hayır. API genel bir arayüz kavramıdır; REST API, REST ilkelerine uygun çalışan özel bir API türüdür.

RESTful API ne demektir?

RESTful API, statelessness, doğru HTTP yöntemi kullanımı ve kaynak tabanlı URL'ler dahil tüm REST kurallarına uyan API'dir.

REST API hangi HTTP yöntemlerini kullanır?

Yaygın olarak GET, POST, PUT ve DELETE kullanılır; bunlar kaynak okuma, oluşturma, güncelleme ve silme işlemlerini temsil eder.

REST API ile GraphQL arasındaki fark nedir?

REST kaynak odaklı ve HTTP tabanlıdır; GraphQL daha güçlüdür ama daha karmaşıktır.

İlgili sayfalar

  • Client side render vs server side render farkları

    Client-side rendering (CSR), web sayfasının HTML yapısını kullanıcının tarayıcısında JavaScript aracılığıyla oluştururken server-side rendering (SSR), eksiksiz HTML belgesini doğrudan sunucuda derleyip tarayıcıya iletir. Bu ayrım web sitelerinin ilk içerik görüntüleme süresini, arama motoru indeksleme başarısını ve sunucu altyapı yükünü doğrudan belirler. Projelerde zengin kullanıcı etkileşimi veya yüksek arama motoru görünürlüğü hedeflerine göre uygun yaklaşım seçilir.

  • WebSocket Nedir ve Ne Zaman Kullanılır?

    WebSocket, istemci ile sunucu arasında tek bir TCP bağlantısı üzerinden kesintisiz ve çift yönlü veri aktarımı sağlayan bir ağ protokolüdür. HTTP protokolünün istek-yanıt döngüsündeki ek başlık yükünü ortadan kaldırarak tarafların bağımsız biçimde veri göndermesine izin verir. Canlı sohbet, borsa ekranları ve çevrim içi oyunlar gibi anlık veri senkronizasyonu isteyen sistemlerde tercih edilir.

  • Web önbelleği nedir ve nasıl çalışır?

    Web önbelleği, tarayıcının veya ara sunucunun daha önce indirdiği site kaynaklarını yerelde saklayıp sonraki ziyaretlerde yeniden kullanmasıdır. Cache-Control başlığı ve max-age değeri, bir dosyanın ne kadar süre taze kalacağını belirler. Önbellek temizleme bozuk veya eski dosyaları yenilemek için yararlıdır, ancak kaydedilmiş şifreleri ve indirilen dosyaları silmez.

  • Web siteleri nasıl çalışır: çerezler

    Çerez, bir web sunucusunun tarayıcıya gönderdiği küçük veri parçasıdır; tarayıcı bunu saklar ve aynı sunucuya yapılan sonraki isteklerde geri gönderir. HTTP protokolü durumsuz olduğundan çerezler oturum, tercih ve izleme bilgilerini hatırlamayı sağlar.

  • CORS co to jest: Cross-Origin Resource Sharing nedir?

    CORS, bir tarayıcının farklı origin'den kaynak istemesine izin verip vermeyeceğini HTTP başlıklarıyla belirleyen mekanizmadır. Aynı origin politikasını güvenli biçimde esnetir ve sunucunun açık izni olmadan veri okunmasını engeller.

  • GraphQL nedir: API sorgu dili ve çalışma zamanı

    GraphQL, API'ler için sorgu dili olup bu sorguları mevcut veriler üzerinde çalıştıran bir çalışma zamanı sağlar. İstemci, şemada tanımlı alanlardan yalnızca gerekenleri tek işlemde isteyebilir. Güçlü tür sistemi ve kendi kendini tanımlayan şema, araçların ve istemci kitaplıklarının geliştirilmesini kolaylaştırır.

Bu sayfa nasıl hazırlandı

Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.

Bu sayfadaki bir hatayı bildir