Amerikan Bağımsızlık Savaşı: 13 Koloninin Ayrılışı
Kısa cevap
Amerikan Bağımsızlık Savaşı, 1775-1783 yılları arasında Britanya'nın Kuzey Amerika'daki on üç kolonisinin siyasi bağımsızlık kazanmasıyla sonuçlanan bir çatışmadır. Savaş, on yılı aşkın bir gerilimin ardından başladı ve Fransa ile İspanya'nın Britanya'ya karşı müdahalesiyle genişledi.
Ana maddeler
- 1775-1783 arasında sürdü; on üç koloni bağımsızlığını kazandı.
- Gerilimin temelinde Britanya Parlamentosu'nun kolonileri onaysız yönetmesi ve vergilendirmesi vardı.
- İspanya 1779'da Fransa ile ittifak kurdu, ancak Amerikalılarla resmi ittifak yapmadı.
- Britanya, savaştan sonra Kanada, Florida'lar ve Karayip adalarını elinde tuttu.
- Loyalistler ve özgürleştirilmiş siyahlar Nova Scotia ile Batı Hint Adaları'na taşındı.
Amerikan Bağımsızlık Savaşı nedir?
Amerikan Bağımsızlık Savaşı, 1775-1783 arasında Britanya'nın Kuzey Amerika'daki on üç kolonisini siyasi olarak bağımsız kılan bir savaştır. Britanya İmparatorluğu'nun bu koloniler üzerindeki egemenliği, on yılı aşkın bir gerilimin ardından koptu. Savaş yalnızca koloniler ile Britanya arasında kalmadı; Fransa ve İspanya da Britanya'ya karşı cephe aldı.
Britanya, savaştan sonra Kuzey Amerika'daki varlığını tamamen kaybetmedi. Kanada, Florida'lar ve Karayip adaları Britanya'nın elinde kaldı; Florida'lar daha sonra İspanya'ya, 1821'de ise ABD'ye geçti. İngiltere'nin Amerika'daki kolonileşme girişimleri 16. yüzyılda başladı; 1783'ten sonra on üç koloni bağımsız bir devlet haline geldi.
Savaşın kökeni: vergi ve temsil gerilimi
1760'ların ve 1770'lerin başlarında on üç koloni ile Britanya arasındaki ilişkiler bozuldu. Temel anlaşmazlık, Parlamento'nun kolonileri rızaları olmadan yönetip vergilendirmeye kalkmasıydı. Koloniler, rızaları alınmadan alınan mali kararları meşru saymadı.
Bu gerilim on yılı aşkın bir birikimin sonucuydu. Britanya tacı ile birçok Kuzey Amerika kolonisti arasındaki yabancılaşma arttı; savaş bu yabancılaşmanın silahlı bir çatışmaya dönüşmesiyle başladı. Koloniler, temsil edilmeden vergilendirilmeyi kabul etmedi ve bu itiraz siyasi bir kopuşa dönüştü.
Taraflar ve ittifaklar
Savaşın bir tarafında on üç koloni, diğer tarafında Britanya İmparatorluğu vardı. Fransa, Britanya'ya karşı kolonilerin yanında yer aldı. İspanya, 1779'da Aranjuez Antlaşması'yla Fransa ile ittifak kurdu; Amerikalılarla ise resmi bir ittifak yapmadı.
İspanya'nın Amerikalılarla resmi ittifak kurmadan Fransa yanında yer alması, savaşın diplomatik yönünü karmaşık hale getirdi. Britanya aynı anda birden fazla cephede savaşmak zorunda kaldı.
Uluslararası boyut: Fransa, İspanya ve Bourbon Savaşı
Bu durum, savaşı yalnızca Kuzey Amerika içinde tutan bir isyan olmaktan çıkarıp geniş bir uluslararası çatışmaya dönüştürdü. Britanya, Fransa ve İspanya ile süren "Bourbon Savaşı" sırasında Karayip Denizi, Cebelitarık ve Mallorca çevresinde de çatıştı. Hint Okyanusu'nda İkinci Mysore Savaşı ile bağlantılı gerilimler yaşandı.
Amerikan gemi kaptanlarının Bağımsızlık Bildirgesi'nin yasak kopyalarını İspanyol Karayip limanlarına soktuğu bilinir; bu durum sömürge memnuniyetsizliğini artırdı.
Güney cephesi ve Charleston
Howe'un yerine Henry Clinton geçince Britanya savaşı güneye taşımayı amaçladı. Güneyde Greene ve Wayne generalleri, Britanya'nın 14 Aralık 1782'de Charleston'dan birliklerini çektiğini gördü. Bu tarih, Britanya'nın güneydeki konumunun zayıfladığını gösteren somut bir işarettir.
Sınır bölgelerinde Amerikan yerlilerinin Britanya yanlısı akınları sorun olmaya devam etti. Bu akınlar, savaşın düzenli ordular arasında ve sınır toplulukları arasında yaşandığını gösterir.
İspanyol Amerika'sındaki yansımalar
İspanyol Amerika'sında da hareketlilik vardı. Carlos III'ün merkantilist reformları encomienda ayrıcalıklarını kaldırdı ve Jesuit etkisini sarstı; bu durum yerli doğumlu İspanyol (hidalgo) ayaklanmalarına zemin hazırladı.
Bu gelişmeler, savaşın etkilerinin Britanya ve on üç koloniyle sınırlı kalmadığını gösterir.
Loyalistler, özgürleştirilmiş siyahlar ve yerli halk müttefikleri
Beyaz ve özgür siyah Loyalist milisler ile köleleri olan Loyalistler Nova Scotia ve Batı Hint Adaları'na taşındı. Özgürleştirilmiş siyah Loyalistlerin Nova Scotia'ya yerleşmesi Britanya'nın Kanada üzerindeki iddiasını güçlendirdi. Britanya yanlısı yerli müttefikler ile bazı özgürleştirilmiş siyahlar Amerikan hatlarından kaçarak kendi başlarına kurtulmaya çalıştı.
Nova Scotia, 1600'lerde Massachusetts eyaletine bağlı bir bölgeydi.
Loyalist milisleri beyazlar ve özgür siyahlardan oluşuyordu; köle sahibi Loyalistler de aynı güzergâhlara gönderildi. Bu nüfus hareketi, savaşın sonuçlarının toprak değişiminin ötesine geçtiğini gösterir.
Kayıplar ve sağlık koşulları
Savaş döneminde liman kentlerinde ölüm oranı yüzde 30'a kadar çıktı; esir gemilerindeki koşullar özellikle ağır oldu. Araştırmacılar Meksika nüfusu arasında büyük kayıplar ve yerli Amerikalılar arasında ticaret yolları boyunca yüksek oranlı kayıplar saptamıştır.
Kayıplar Atlantik'ten Pasifik'e, Eskimo'dan Aztek'e kadar geniş bir coğrafyada rapor edilmiştir. Bu ifade, savaşın etkilerinin Kuzey Amerika sınır bölgeleriyle sınırlı kalmadığını gösterir.
Savaş sonrası toprak düzeni
| Bölge | Savaş öncesi | Savaş sonrası |
|---|---|---|
| On üç koloni | Britanya'ya bağlı | Bağımsız devlet |
| Kanada | Britanya kolonisi | Britanya'da kaldı |
| Florida'lar | Britanya'da | İspanya'ya, 1821'de ABD'ye |
| Karayip adaları | Britanya'da | Britanya'da kaldı |
| Bahamalar | Kuzey Amerika ile gruplu | Karayip kolonileriyle gruplu |
Bu tablo, savaşın sonuçlarının bağımsızlığın ötesinde toprak ve nüfus düzenini de değiştirdiğini gösterir.
İlgili konular
Bu sayfa, Britanya İmparatorluğu kategorisindeki diğer tarihsel konularla birlikte okunabilir. Örneğin Sengoku dönemi: Feodal Japonya'nın Savaş Çağı ve Selahaddin Eyyubi kimdir? Hayatı ve fetihleri sayfaları farklı dönemlerdeki siyasi ve askeri dönüşümleri anlatır.
Sık sorulan diğer sorular
Amerikan Bağımsızlık Savaşı ne zaman yaşandı?
1775-1783 yılları arasında sürdü. On üç koloni bu süreçte Britanya'dan siyasi bağımsızlık kazandı.
İspanya savaşa nasıl katıldı?
İspanya 1779'da Aranjuez Antlaşması ile Fransa ile ittifak kurdu. Amerikalılarla resmi bir ittifak yapmadı.
Savaşın sonunda Britanya hangi toprakları elinde tuttu?
Kanada, Florida'lar ve Karayip adaları Britanya'nın elinde kaldı. Florida'lar daha sonra İspanya'ya, 1821'de ABD'ye geçti.
Loyalistler savaş sonrası nereye taşındı?
Loyalist milisler ve köleleri olan Loyalistler Nova Scotia ile Batı Hint Adaları'na taşındı. Özgürleştirilmiş siyah Loyalistler Nova Scotia'ya yerleşti.
İlgili sayfalar
- Kölelik kaldırılması İngiltere 1833: Yasa ve etkileri
1833 tarihli Köleliğin Kaldırılması Yasası, Britanya kolonilerindeki köleliği 1 Ağustos 1834’ten itibaren hukuken sona erdirdi. Ancak özgürleşme hemen ve koşulsuz gerçekleşmedi: eski köleleştirilmiş kişiler çıraklık sistemine bağlandı, mülk sahiplerine tazminat ödendi ve Britanya Hindistanı gibi bazı bölgeler yasanın kapsamı dışında kaldı.
- Hindistan bağımsızlığı 1947: Hareket ve Bölünme
Hindistan bağımsızlığı 1947’de, Britanya yönetiminin sona ermesi ve Hindistan ile Pakistan adlı iki devletin kurulmasıyla gerçekleşti. Bu sonuca, 1885’te kurulan Hindistan Ulusal Kongresi’nin örgütlenmesi, Gandhi’nin şiddetsiz direniş kampanyaları ve Britanya yönetimine yöneltilen siyasi baskıların uzun süreciyle ulaşıldı.
- İkinci Boer Savaşı: Nedenleri ve Sonuçları
İkinci Boer Savaşı, Britanya İmparatorluğu ile Güney Afrika Cumhuriyeti (Transvaal) ve Orange Free State arasında 11 Ekim 1899’dan 31 Mayıs 1902’ye kadar sürdü. Witwatersrand’daki altın keşfinin büyüttüğü siyasi anlaşmazlıklar ve cumhuriyetlerin bağımsızlığı üzerindeki gerilim, Britanya zaferiyle sona eren savaşı tetikledi.
- Britanya İmparatorluğu Kuruluşu ve Genişlemesi
Britanya İmparatorluğu, 16. yüzyılda başlayan denizaşırı yerleşim ve ticaret girişimlerinin zamanla taç yönetimindeki kolonilere, himaye bölgelerine ve başka bağlı topraklara dönüşmesiyle kuruldu. 20. yüzyılda bağımsızlık hareketleri ve değişen dünya güç dengeleri imparatorluk düzeninin büyük ölçüde sona ermesine yol açtı.
- Doğu Hindistan Şirketi: Kuruluş ve Miras
Doğu Hindistan Şirketi, 1600'de kurulan ve 1874'te feshedilen İngiliz ortaklık şirketidir. Başlangıçta Hint Okyanusu ticareti için kurulmuş, zamanla Hindistan'ın büyük bölümünü yöneten bir güç haline gelmiştir.
- Montgomery Otobüs Boykotu: Neler Yaşandı?
Montgomery Otobüs Boykotu, Alabama eyaletinin Montgomery kentinde siyah yurttaşların otobüslerdeki ırk ayrımcılığına karşı toplu taşıma araçlarını kullanmayı reddettiği bir protestoydu. Rosa Parks'ın tutuklanmasının ardından başlayan kampanya, yaklaşık 13 ay sürdü ve otobüslerde ayrımcılığı anayasaya aykırı bulan Yüksek Mahkeme kararıyla sona erdi.
Bu sayfa nasıl hazırlandı
Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.