Wesloo
Tüm konularKonular

Fransız Devrimi

XVI. Louis'nin idamı: 1793'te giyotin ve sonuçları

Kısa cevap

XVI. Louis, Fransız Devrimi sırasında 21 Ocak 1793'te Paris'te giyotinle idam edildi. Ulusal Konvansiyon, onu yabancı güçlerle komplo kurmakla suçlayıp ölüm cezasına çarptırdı. Bu olay, Fransa'da monarşinin sonunu ve Cumhuriyet'in başlangıcını işaret etti.

Ana maddeler

  • 21 Ocak 1793'te Place de la Révolution'da giyotinle idam edildi.
  • Ulusal Konvansiyon, 16 Ocak 1793'te başlayan oylamayla ölüm cezası verdi.
  • Yargılama sırasında Vatandaş Louis Capet adıyla anıldı.
  • İdam, Fransız Devrim Savaşları'nın genişlemesine ve Terör Dönemi'ne zemin hazırladı.
  • Marie Antoinette, dokuz ay sonra aynı yerde idam edildi.

XVI. Louis'nin idamı öncesi siyasal süreç

XVI. Louis'nin idamı, Fransız Devrimi'nin radikalleşme evresinde gerçekleşti. Louis, 1774'te tahta çıktı ve dedesi XV. Louis'den kalan ağır mali sorunlarla başa çıkmakta zorlandı. 1789'da mali krizi çözmek için Üçüncü Mülk'ün de temsil edildiği Genel Meclis'i topladı; bu meclis 1614'ten beri toplanmamıştı. Üçüncü Mülk, kendini Ulusal Meclis ilan ederek devrimi ateşledi. 14 Temmuz 1789'da Parisliler Bastille'i bastı; bu olay Bastille Baskını Nedir? 14 Temmuz 1789 Kuşatması sayfasında ayrıca anlatılır.

Louis devrimi dışarıdan kabul etse de anayasal monarşi yanlılarının reform önerilerine direndi ve Marie Antoinette'in gerici planlarına göz yumdu. Ekim 1789'da bir kalabalık Versailles'a yürüdü ve kraliyet çiftini Tuileries'ye taşımaya zorladı. Haziran 1791'de Avusturya'ya kaçmaya çalışırken Varennes'de yakalandılar ve Paris'e geri getirildi. Louis, 1791 anayasasını kabul etmek zorunda kaldı ve yetkileri sınırlı bir figür haline geldi.

Ağustos 1792'de sans-culotte'lar kraliyet çiftini tutuklayıp hapse attı; Eylül'de Ulusal Konvansiyon monarşiyi kaldırdı. Kasım'da Avusturya ve diğer yabancı devletlerle karşı-devrimci ilişkileri ortaya çıktı ve Louis, Ulusal Konvansiyon tarafından vatana ihanet suçlamasıyla yargılandı. Bu sürecin genel çerçevesi için Fransız Devrimi Nedenleri ve Tarihsel Süreci sayfasına bakılabilir.

XVI. Louis'nin idamı nasıl gerçekleşti?

Aralık 1792'de eski kral, artık Vatandaş Louis Capet adıyla anılıyordu ve çok sayıda suçtan yüksek ihanete varan suçlarla yargılanıp suçlu bulundu. Ölüm cezası giyotinle verildi. Oylama 16 Ocak akşamı saat 8'de başladı ve 13 saat sürdü. Milletvekilleri tek tek kürsüye çıkarak oylarını ve gerekçelerini açıkladı; salon izleyicilerle doluydu.

En şaşırtıcı oylardan biri kralın kuzeni ve eski Orléans dükü Philippe Égalité'den geldi. Égalité, halkın egemenliğine saldıranların ölümü hak ettiğini söyleyerek idam yönünde oy kullandı. Bu oy, idamı destekleyenlerce bile fırsatçı ve onursuz bulundu ve eski krala söylendiğinde onu görünür biçimde öfkelendiren tek oy oldu.

Cezanın infazından önceki günlerde Louis'i kurtarmaya çalışanlar oldu. Thomas Paine, Louis Capet'in Philadelphia'ya gönderilip iyi bir yurttaş olarak yeniden eğitilmesini önerdi. Marquis de Condorcet, idam cezasının kötülüğü üzerine uzun bir konuşma yaptı. Girondinler cezayı erteletmek için bir önerge verdi. Louis de işlerini düzenlemek için daha fazla süre istedi. Bu çabaların hiçbiri etkili olmadı ve Louis 21 Ocak 1793'te ölmeye mahkûm edildi.

Ulusal Konvansiyon tarafından yabancı güçlerle komplo kurmakla suçlanıp ölüm cezasına çarptırılmasından bir gün sonra, 21 Ocak 1793'te Paris'te Place de la Révolution'da giyotinle idam edildi. Giyotinin ayaklarına geldiğinde infaz araçlarına bir an baktı ve Sanson'a davulların neden durduğunu sordu. Konuşmak için öne çıktı, ancak infazcıların işe devam etmesi için bağırışlar oldu. Bağlandığında masum olduğunu haykırdı; ardından infazcılarına dönerek suçlandığı her şeyden masum olduğunu ve kanının Fransızların mutluluğunu pekiştirmesini umduğunu ekledi. Bıçak saat 10:22'de düştü. Sanson'un yardımcılarından biri Louis'nin başını halka gösterdi; kalabalık cumhuriyet lehine slogan attı ve top atışı yapıldı. Bu ses, hapsedilmiş kraliyet ailesinin kulaklarına ulaştı. Louis'i giyotine götüren görevliler Tapınak'a gitmiş ve tirana infaz saatinin geldiğini bildirmişti.

Yargılama ve oylama özeti

TarihOlay
1774Louis tahta çıktı
14 Temmuz 1789Bastille baskını
Haziran 1791Varennes'de yakalanma
Ağustos 1792Kraliyet çiftinin tutuklanması
Eylül 1792Monarşinin kaldırılması
Aralık 1792Yargılamanın başlaması
16 Ocak 1793Ölüm cezası oylamasının başlaması
21 Ocak 1793İdam

Bu kronoloji, Terör Dönemi: Fransız Devrimi'nin Şiddet Evresi sayfasındaki gelişmelerle birlikte okunabilir.

İdamın sonuçları ve tepkiler

İdam, Avrupa tarihini derinden etkiledi ve devrimciler için geri dönülmez bir nokta oldu. Fransız bir kralın tebaası tarafından ilk ve tek kez idam edilmesi, Eski Rejim'in sonunu getirdi. Fransız Devrim Savaşları'nı (1792-1802) büyük ölçüde genişletti, Terör Dönemi'ne yol açtı ve kısa ömürlü Birinci Fransız Cumhuriyeti'ni (1792-1804) başlattı.

Tepkiler farklı oldu. Bazılarına göre Louis'nin eski tebaasının elinde ölmesi, Fransa'da bin yıllık monarşi döneminin sonunu ve ülkede demokrasinin gerçek başlangıcını simgeledi; ancak 1814'te Bourbon Restorasyonu gerçekleştiğinden Louis Fransa'nın son kralı değildi. Büyük siyasal reformları destekleyenler de dahil olmak üzere bazıları idamı anlamsız bir kan dökme olarak kınadı ve Fransa'nın şiddetli, ahlaksız bir kaosa sürüklendiğinin işareti saydı.

İdam, ülke genelindeki devrimcileri cesaretlendirdi; bunlar sonraki birkaç yıl boyunca Fransız siyasal ve toplumsal yapısını köklü biçimde değiştirmeye devam ettiler. Louis'nin ölümünden dokuz ay sonra eşi Marie Antoinette de Paris'te aynı yerde giyotinle idam edildi. İdam Avrupa'yı şoke etti ve Fransa içindeki siyasal çalkantıyı derinleştirerek daha fazla şiddete zemin hazırladı.

Sık sorulan diğer sorular

XVI. Louis ne zaman ve nerede idam edildi?

21 Ocak 1793'te Paris'teki Place de la Révolution'da giyotinle idam edildi.

XVI. Louis hangi suçlamayla yargılandı?

Ulusal Konvansiyon, onu yabancı güçlerle komplo kurmak ve vatana ihanetle suçladı.

İdamdan sonra ne oldu?

İdam, Fransız Devrim Savaşları'nın genişlemesine, Terör Dönemi'ne ve Birinci Fransız Cumhuriyeti'nin başlamasına zemin hazırladı; Marie Antoinette dokuz ay sonra aynı yerde idam edildi.

Philippe Égalité oylamada ne yaptı?

Kralın kuzeni Philippe Égalité, halkın egemenliğine saldıranların ölümü hak ettiğini söyleyerek idam yönünde oy kullandı.

İlgili sayfalar

  • Robespierre'in Düşüşü: Termidor Tepkisi

    Robespierre'in düşüşü, 26-28 Temmuz 1794'te yaşanan Termidor Tepkisi ile tamamlandı. Ulusal Konvansiyon'daki konuşmasının ardından tutuklanan Robespierre ve müttefikleri idam edildi. Bu olay Terör Dönemi'nin sonunu ve Jacoben egemenliğinin çöküşünü getirdi.

  • Versay Yürüyüşü: 5-6 Ekim 1789 Olayları

    Versay Yürüyüşü, 5-6 Ekim 1789'da Parisli pazar kadınlarının ekmek ve siyasi taleplerle Versay Sarayı'na yürümesiyle başladı. Yürüyüş, XVI. Louis ve kraliyet ailesini Paris'e dönmeye zorladı ve Fransız Devrimi'nin erken dönemini yeni bir aşamaya taşıdı.

  • Fransız Devrimi kronolojisi: 1789-1799

    Fransız Devrimi kronolojisi, 1789'da başlayan ve 1799'da Napolyon Bonapart'ın iktidara yükselişiyle sona eren siyasi dönüşümü tarih sırasına koyar. Bastille baskını, İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi, Terör Dönemi ve cumhuriyetin kurulması bu sürecin başlıca aşamalarıdır.

  • Tenis Kortu Yemini: 1789 Meclis Direnişi

    Tenis Kortu Yemini, 20 Haziran 1789 tarihinde Üçüncü Zümre temsilcilerinin Fransa için yazılı bir anayasa hazırlanıncaya kadar meclisi dağıtmama yönünde verdikleri resmi taahhüttür. Kral XVI. Louis'nin toplantı salonunu kapatması üzerine Versailles Sarayı yakınlarındaki kapalı spor salonuna geçen vekiller, kendilerini Ulusal Meclis ilan ederek monarşinin tek taraflı iradesini tanımamıştır. Bu karar, mutlak krallık otoritesine karşı halk egemenliğini kurumsal zeminde hayata geçiren ilk fiili başkaldırıdır.

  • İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ve 1789 Metni

    İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi, 26 Ağustos 1789 tarihinde Fransa Ulusal Meclisi tarafından kabul edilen ve bireysel hakların evrenselliğini ilan eden temel bir kurucu metindir. İnsanların özgür ve eşit doğduğunu belirterek mülkiyet, güvenlik, hürriyet ve baskıya karşı direnme haklarını güvence altına alır. Hukukun üstünlüğünü ve egemenliğin halka ait olduğunu kayda geçiren belge, modern anayasal düzenlerin ve insan hakları metinlerinin fikri altyapısını oluşturur.

  • Terör Dönemi: Fransız Devrimi'nin Şiddet Evresi

    Terör Dönemi, Fransız Devrimi sırasında 5 Eylül 1793 ile 27 Temmuz 1794 tarihleri arasında Ulusal Konvansiyon ve Kamu Güvenliği Komitesi eliyle yürütülen devlet merkezli baskı ve infaz evresidir. Karşı devrim tehditlerine, ekonomik istikrarsızlığa ve iç isyanlara karşı alınan sert tedbirler binlerce kişinin giyotinle idam edilmesine yol açmıştır. Süreç, Maximilien Robespierre'in iktidardan düşürülüp idam edildiği Thermidor darbesiyle sona ermiştir.

Bu sayfa nasıl hazırlandı

Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.

Bu sayfadaki bir hatayı bildir