abd 1. dünya savaşına nasıl girdi: II. Dünya Savaşı
Kısa cevap
ABD, Japonya’nın 7 Aralık 1941’de Pearl Harbor’a saldırmasının ardından Japonya’ya savaş ilan ederek II. Dünya Savaşı’na resmen katıldı. Almanya ile İtalya’nın birkaç gün sonra ABD’ye savaş ilan etmesiyle ülke, Avrupa ve Pasifik cephelerinde Mihver Devletleri’ne karşı savaşa girdi.
Ana maddeler
- Savaşın ilk döneminde ABD’de tarafsızlık ve müdahale karşıtlığı güçlüydü.
- Roosevelt yönetimi, savaşa resmen katılmadan önce Müttefiklere malzeme ve lojistik desteği sağladı.
- Pearl Harbor saldırısı, ABD’nin Japonya’ya karşı savaş ilan etmesini sağladı.
- Almanya ve İtalya’nın ABD’ye savaş ilan etmesi, çatışmayı Avrupa cephesine de taşıdı.
abd 1. dünya savaşına nasıl girdi sorusu, aramalarda sıkça görülen bir ifade olsa da burada ele alınan konu ABD’nin II. Dünya Savaşı’na katılmasıdır. ABD, Japonya’nın Hawaii’deki Pearl Harbor deniz üssüne 7 Aralık 1941’de düzenlediği sürpriz hava saldırısının ardından Japonya’ya savaş ilan etti. Almanya ve İtalya’nın da kısa süre sonra ABD’ye savaş açmasıyla ülke, iki ana cephede fiilen savaşa girdi.
abd 1. dünya savaşına nasıl girdi sorusunun yanıtı neden farklıdır?
ABD’nin Birinci Dünya Savaşı’na katılması, Almanya’nın denizaltı savaşına ilişkin politikası ve Amerikan gemilerine yönelik tehditlerle bağlantılıydı. Woodrow Wilson yönetimi 1917’de Almanya’ya savaş ilan edilmesini istedi; Kongre bu talebi kabul etti. İkinci Dünya Savaşı’nda ise ülke uzun süre resmen savaş dışında kaldı. Aradaki fark, Amerikan kamuoyunda ve Kongre’de müdahale konusunda süren tartışmaların bu kez daha belirgin olmasıydı.
Birinci Dünya Savaşı sonrasında birçok Amerikalı, ülkenin Avrupa’daki çatışmalara katılmasını yanlış bir tercih olarak görüyordu. 1920’lerde silahsızlanma ve dış çatışmalara karışmama düşünceleri destek buldu. Bu yaklaşım, II. Dünya Savaşı başladığında ABD’nin hemen savaşa girmemesini açıklayan siyasi zemini oluşturdu. Tarafsızlık, her gelişmeden uzak durmak anlamına gelmiyordu; fakat doğrudan askerî müdahaleye karşı güçlü bir çekince vardı.
ABD neden başlangıçta savaşa girmedi?
Avrupa’da savaş 1939’da başladı, ancak ABD yönetimi ve halkı çatışmaya katılma konusunda uzlaşmış değildi. Başkan Franklin D. Roosevelt, Almanya’nın Avrupa’da güç kazanmasını ve Britanya’ya yönelik saldırıları kaygıyla izliyordu. Buna rağmen, Amerikan askerlerini savaşa gönderme kararı hem siyasi itirazlarla hem de halkın müdahale konusundaki bölünmüş tutumuyla sınırlanıyordu.
Britanya’nın şehirlerine yönelik bombardımanlar ve Alman denizaltılarının ticaret gemilerine saldırması, Amerikan kamuoyunun bir bölümünde Müttefiklere desteği artırdı. Almanya’nın denizaltı harekâtını genişletmesi, Atlantik’teki ticaret ve ikmal yollarını da tehlikeye sokuyordu. Bu gelişmeler, ABD’nin savaşa katılmasından önce de tarafsızlığını sürdürmesini zorlaştırdı.
1940’ta Almanya, İtalya ve Japonya’nın Üçlü Pakt’ı imzalaması Washington’daki kaygıları artırdı. Pakt, ABD’nin savaşa girmesini caydırmayı amaçlayan bir karşılıklı destek düzenlemesi içeriyordu. Aynı zamanda Japonya’nın Asya’daki yayılmacı politikaları, Pasifik’teki Amerikan çıkarlarına yönelik endişeleri büyüttü. Avrupa’daki savaş ile Pasifik’teki gerilim böylece birbirinden bağımsız meseleler olmaktan çıktı.
ABD savaşa katılmadan önce Müttefiklere nasıl yardım etti?
ABD, resmî olarak tarafsız kaldığı dönemde Britanya’ya ve diğer Müttefiklere destek vermeyi artırdı. Roosevelt yönetimi, savaş malzemelerinin ve diğer ikmal ürünlerinin Atlantik üzerinden Britanya’ya taşınmasına destek verdi. Yardım politikası, ülkenin doğrudan savaş ilan etmeden Müttefiklerin ayakta kalmasına katkı sunmasını sağladı; aynı zamanda tarafsızlık ile fiilî destek arasındaki sınırı bulanıklaştırdı.
1941’de Alman denizaltılarının ticari ve ikmal gemileri için yarattığı tehlike daha da belirginleşti. ABD Donanması’nın tarafsızlık devriyeleri, Mihver gemi ve denizaltılarını izliyor, elde edilen bilgileri Britanya ve Kanada donanmalarına iletiyordu. Amerikan savaş gemileri, Kanada’dan hareket eden Müttefik konvoylarına İzlanda’nın güneyindeki devir noktasına kadar eşlik etmeye başladı. Bu görevler, ABD askerlerinin henüz resmen savaşta olmadığı hâlde deniz çatışmasına yaklaşmasına yol açtı.
Bu politika, ülke içinde süren tartışmayı sona erdirmedi. Müttefiklere yardım edilmesini savunanlar, Almanya’nın zaferinin ABD güvenliğini tehdit edeceğini düşünüyordu. Müdahaleye karşı çıkanlar ise Avrupa’daki savaşa katılmanın Amerikan askerlerini ve kaynaklarını uzun süreli bir çatışmaya sürüklemesinden endişe ediyordu. Roosevelt’in hareket alanı, bu iki tutum arasında şekilleniyordu.
Pearl Harbor saldırısı savaşa giriş kararını nasıl değiştirdi?
7 Aralık 1941’de Japon uçakları Hawaii’deki Pearl Harbor deniz üssüne saldırdı. Saldırı, ABD’nin Pasifik’teki askerî varlığını doğrudan hedef aldı ve tarafsızlık tartışmasını somut bir güvenlik krizine dönüştürdü. Washington, saldırının ardından Japonya’ya savaş ilan etti. Bu karar, ABD’nin çatışmaya katılımını resmîleştirdi.
Roosevelt, 8 Aralık’ta Kongre’nin ortak oturumunda savaş ilanı istedi. Kongre, Japonya’ya karşı savaş kararını kabul etti. Bu aşamada hedef Japonya’ydı; ABD’nin Avrupa’daki Mihver güçlerine karşı savaşa girmesi henüz aynı kararla gerçekleşmedi. Dolayısıyla Pearl Harbor saldırısı, ABD’nin II. Dünya Savaşı’na girişinin doğrudan tetikleyicisi olsa da Avrupa cephesindeki savaş ilanı için yeni gelişmeler gerekti.
Almanya ve İtalya neden ABD’ye savaş ilan etti?
Almanya ile İtalya, Japonya’nın saldırısından birkaç gün sonra, 11 Aralık 1941’de ABD’ye savaş ilan etti. Bunun ardından ABD de Almanya ve İtalya’ya karşı savaş durumuna geçti. Böylece ABD, Pasifik’te Japonya’ya; Avrupa ve Akdeniz’de ise Almanya ile İtalya’ya karşı savaşa girdi.
Bu gelişme, savaştaki ittifakların çatışma alanlarını birbirine bağladığını gösterdi. Japonya’nın ABD’ye saldırısı Pasifik’te savaş ilanına yol açmış, Avrupa’daki Mihver ortaklarının kararı ise ABD ile Almanya ve İtalya’yı doğrudan karşı karşıya getirmişti. ABD’nin tam katılımı tek bir karardan ibaret değildi: Japonya’ya verilen karşılık ve ardından Avrupa güçleriyle oluşan savaş durumu, sürecin birbirini izleyen aşamalarıydı.
Savaşa katılım ABD’yi nasıl dönüştürdü?
Savaş ilanlarının ardından ABD, ekonomisini askerî ihtiyaçlara göre yeniden düzenledi. Sivil üretim yapan fabrikalar uçak, tank ve diğer savaş malzemelerini üretmeye başladı. Devlet harcamalarındaki artış da üretimi ve istihdamı genişletti; savaş ekonomisi, Büyük Buhran’dan çıkış sürecini destekledi. Savaşın sonunda ABD, Müttefiklerin askerî malzemelerinin yaklaşık üçte ikisini üretiyordu.
Bu seferberlik yalnızca üretim hatlarını değiştirmedi. Ülkenin insan gücü, sanayisi ve kaynakları uzun süreli askerî harekâta yönlendirildi. Amerikan birlikleri Pasifik’te Japonya’ya, Avrupa’da ise Almanya ve İtalya’ya karşı savaştı. Japonya’nın teslim olmasıyla ABD’nin Japonya ile savaşı 15 Ağustos 1945’te sona erdi.
ABD’nin savaşa girişini anlamak için Pearl Harbor saldırısını merkezde tutmak gerekir; ancak saldırıdan önceki dönemi göz ardı etmek eksik bir açıklama verir. Avrupa’daki Mihver ilerleyişi, Britanya’ya verilen destek, Atlantik’teki denizaltı tehdidi ve Japonya’nın politikaları Washington’ın tutumunu zaten değiştirmekteydi. Pearl Harbor, bu gerilimleri ABD açısından doğrudan bir savaşa dönüştüren olay oldu.
Bu çatışmanın sebeplerini incelerken, farklı dönem ve toplumların savaşla ilgili kararlarını birbirine karıştırmamak gerekir. Örneğin Maya ve Aztek toplumları arasındaki tarihsel farklar, antik Amerika uygarlıklarını karşılaştırır; ABD’nin 1941’deki kararının açıklaması değildir. Benzer biçimde, Maya uygarlığının çöküşünü açıklayan etkenler başka bir dönemin ve coğrafyanın konusudur. II. Dünya Savaşı’na girişin temel açıklaması, 20. yüzyılın ittifakları, deniz güvenliği ve Pearl Harbor’a verilen karşılıktır.
Sık sorulan diğer sorular
ABD neden Almanya’ya karşı da savaşa girdi?
Almanya, Japonya’ya yönelik ABD savaş ilanından birkaç gün sonra ABD’ye savaş ilan etti. ABD de Almanya ve İtalya’ya karşı savaşa katıldı.
İlgili sayfalar
- Montgomery Otobüs Boykotu: Neler Yaşandı?
Montgomery Otobüs Boykotu, Alabama eyaletinin Montgomery kentinde siyah yurttaşların otobüslerdeki ırk ayrımcılığına karşı toplu taşıma araçlarını kullanmayı reddettiği bir protestoydu. Rosa Parks'ın tutuklanmasının ardından başlayan kampanya, yaklaşık 13 ay sürdü ve otobüslerde ayrımcılığı anayasaya aykırı bulan Yüksek Mahkeme kararıyla sona erdi.
- Manhattan Projesi tarihi: Atom bombası nasıl geliştirildi?
Manhattan Projesi, II. Dünya Savaşı sırasında ABD öncülüğünde, Birleşik Krallık ve Kanada’nın da katılımıyla ilk atom bombalarını geliştirmek için yürütülen gizli araştırma programıydı. 1942’de kurumsal bir projeye dönüştü; ilk nükleer deneme 16 Temmuz 1945’te New Mexico’da yapıldı.
- Kıtalararası demiryolu ne zaman tamamlandı? 1869
ABD’nin ilk kıtalararası demiryolu 10 Mayıs 1869’da tamamlandı. Union Pacific ve Central Pacific hatları, Utah Bölgesi’ndeki Promontory’de birleştirildi ve törenle son ray çivisi çakıldı.
- Yeraltı Demiryolu tarihi: Kaçış ağı nasıl işliyordu?
Yeraltı Demiryolu, köleleştirilmiş insanların özgürlüğe kaçmasına yardım eden gizli ve merkezi olmayan bir dayanışma ağıydı. Gönüllüler, kaçış arayanları güvenli duraklara ve farklı bölgelere ulaştırıyor; yolculuk ise çoğu zaman kaçan kişilerin kendi kararları ve riskleriyle şekilleniyordu.
- Amerikan İç Savaşı nedenleri: Kölelik ve Birlik
Amerikan İç Savaşı’nın temel nedeni, Güney eyaletlerinin köleliği koruma ve yeni topraklarda sürdürme isteğiydi. Eyaletlerin Birlik’ten ayrılma hakkı, batı topraklarında köleliğin yayılması ve Abraham Lincoln’ün 1860’ta seçilmesi bu çatışmayı ayrılma ve savaşa dönüştürdü.
- Lewis ve Clark Keşif Gezisi: Rota ve Sonuçları
Lewis ve Clark Keşif Gezisi, ABD Başkanı Thomas Jefferson’ın talimatıyla 1804–1806 arasında Louisiana Satın Alımı topraklarını ve Pasifik Kuzeybatısı’nı inceleyen bir keşif seferiydi. Meriwether Lewis ile William Clark’ın yönettiği ekip, Pasifik’e ulaşan bir güzergâh aradı; yol boyunca bölgenin coğrafyası, doğal kaynakları ve yerli halkları hakkında bilgi topladı.
Bu sayfa nasıl hazırlandı
Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.