Napolyon Savaşları: 1803-1815 Dönemi
Kısa cevap
Napolyon Savaşları, 1803 ile 1815 yılları arasında Fransa ile değişen Avrupa koalisyonları arasında yaşanan küresel çatışmalardır. Fransız Devrimi'nin mirası, Napolyon Bonaparte'ın hedefleri ve Britanya'nın karşı çıkışı bu savaşların temel nedenleri arasındadır. Savaşlar Waterloo'da sona erdi ve Avrupa'nın siyasi haritasını yeniden çizdi.
Ana maddeler
- 1803-1815 yılları arasında sürdü; yaklaşık 6 milyon ölü bıraktı.
- Fransız Devrimi, Napolyon'un hedefleri, Britanya'nın karşı çıkışı ve koalisyonların istikrarsızlığı temel nedenlerdi.
- Portekiz'den Moskova'ya, Mısır'dan Baltık'a uzanan bir coğrafyada savaşıldı.
- Waterloo'da 18 Haziran 1815'te sona erdi; Napolyon Saint Helena'ya sürgün edildi.
- Vienna Kongresi denge politikasını kurdu; Napolyon Kanunu kıta Avrupası ve Latin Amerika'da medeni hukukun temeli oldu.
Napolyon Savaşları nedir?
Napolyon Savaşları, 1803 ile 1815 yılları arasında Fransa ile değişen Avrupa koalisyonları arasında yaşanan küresel çatışmalardır. Fransız Devrimi'nin ardından Avrupa düzeni sarsılmıştı; Napolyon Bonaparte 1799'da iktidarı ele geçirdikten sonra kıtayı güç kullanarak yeniden şekillendirmeye başladı. Bu çatışmalar Fransız Devrim Savaşları'ndan (1792-1802) doğrudan çıktı ve Avrupa'nın neredeyse tüm büyük güçlerini içine aldı.
Çatışmalar yalnızca Avrupa'da kalmadı. Portekiz'den Moskova'ya, Mısır'dan Baltık'a uzanan bir coğrafyada savaşıldı; kara ve deniz harekâtları, büyük meydan savaşları ve gerilla kampanyaları bir arada görüldü. Yaklaşık 6 milyon insanın öldüğü bu dönem, Avrupa tarihindeki en yıkıcı çatışmalardan biri olarak anılır.
Savaşların adı Napolyon Bonaparte'tan gelir; Fransa onun liderliğinde savaştı ve Avrupa'yı yeniden şekillendirmeye çalıştı.
Savaşlar nasıl başladı?
Nedenler tek bir olaya indirgenemez. Fransız Devrimi'nin mirası, Napolyon Bonaparte'ın hedefleri, Britanya'nın Fransız üstünlüğüne karşı çıkışı, Avrupa monarşilerinin devrimci fikirlerden duyduğu korku ve önceki barış anlaşmalarının başarısızlığı bir araya geldi. Bu etkenler 1790'ların Fransız Devrim dönemi boyunca birikmişti.
Fransız Devrimi 1789-1799 yılları arasında yaşandı ve Avrupa düzenini sarstı. Fransız Devrimi sırasında vatandaşlar ekonomik sorunları protesto ve grevlerle hafifletmeye çalıştı.
Amiens Barışı'nın bozulması, Fransız hedefleri ile Britanya çıkarları arasındaki temel uyuşmazlığı ortaya koydu. Napolyon Avrupa'da Fransız gücünü genişletmeye devam ettiği ve Britanya kıtada tek bir gücün egemen olmasını engellemeye kararlı kaldığı sürece kalıcı barış zorlaşıyordu. Savaşlar, diplomatik bir çözümden çok Napolyon'un askeri gücünün Waterloo'da kırılmasıyla sona erdi.
Britanya ve Fransa arasındaki rekabet sadece kıta Avrupası'nda değil, deniz ticaret yollarında da görüldü; bu yüzden kalıcı bir anlaşma zorlaştı.
Kimler savaştı ve coğrafya ne kadar genişti?
Savaşlar Fransa ile değişen koalisyonlar arasında yapıldı. Koalisyonlar, ortak bir düşmana karşı bir araya gelen birden fazla ülkenin geçici ittifaklarıydı. En güçlü anlarında savaşlar Avrupa'nın hemen her büyük gücünü içine aldı ve Portekiz'den Moskova'ya, Mısır'dan Baltık'a uzanan bir sahada yürüdü.
Ordular yüz binlerce askerden oluşabiliyordu ve tek bir öğleden sonra bir ulusun kaderini belirleyen meydan savaşları yapıldı. Kara ve deniz harekâtları, donmuş Rusya bozkırlarında ve İspanya'nın sıcak ovalarında yürütülen gerilla kampanyalarıyla birlikte görüldü. Bu ölçek daha önce görülmemiş bir yıkım bıraktı.
Savaş sahası Portekiz'den Moskova'ya, Mısır'dan Baltık'a kadar uzandığı için farklı iklimler ve coğrafyalar aynı dönemde savaş alanına dönüştü.
Fransa'nın daha önceki uluslararası müdahaleleri bu dönemin arka planını anlamaya yardımcı olur. Amerikan Bağımsızlık Savaşı Fransa Yardımı ve Katkısı sayfası Fransa'nın müdahale geleneğini gösterir; 1783 Paris Antlaşması Maddeleri ve Önemi .
Waterloo nasıl sona erdi?
Savaşlar 18 Haziran 1815'te Waterloo'da sona erdi. Wellington dükü ve Blücher komutasındaki koalisyon ordusu Napolyon'u son kez yendi. Napolyon Saint Helena'ya sürgün edildi ve 1821'de orada öldü.
| Olay | Tarih |
|---|---|
| Napolyon'un iktidarı ele geçirmesi | 1799 |
| Savaşların başlangıcı | 1803 |
| Louisiana Satın Alımı | 1803 |
| Waterloo | 18 Haziran 1815 |
| Napolyon'un ölümü | 1821 |
Yedinci Koalisyon İkinci Paris Antlaşması'nı imzaladı ve Kral Louis'yi tahta geri getirdi; böylece Napolyon Savaşları sona erdi.
Vienna Kongresi (1814-1815) Avrupa haritasını yeniden çizdi ve 1914'e kadar sürecek bir denge politikası kurdu. Bu kongre, savaşın siyasi sonuçlarını düzenleyen temel diplomatik adımdı.
Napolyon'un sürgünü ve ölümü, Fransız İmparatorluğu'nun siyasi olarak sona ermesini tamamladı.
Savaşların Avrupa ve dünyaya etkileri nelerdi?
Savaşlar Avrupa'yı ve ötesini dönüştürdü. Feodalizm önceden Fransa ve diğer Avrupa krallıklarında başlıca toplumsal sistemdi; savaşlardan sonra bu sistem eskidi ve kapitalizm daha popüler hale geldi. Bu değişim Avrupa genelinde, özellikle İngiltere'de sanayi devrimini hızlandırdı.
Savaşların sonu Avrupa'da milliyetçilik dalgaları yarattı. Bazı sonuçları olumlu, bazıları olumsuzdu. Milliyetçilik Fransız Devrimi tarafından serbest bırakılmış ve Napolyon'un orduları tarafından yayılmıştı; haritayı bir sonraki yüzyıl boyunca yeniden çizecekti. Avusturya arşidükü Ferdinand'ın 28 Haziran 1914'te suikaste uğraması Birinci Dünya Savaşı'nı başlattı ve bu tansiyonun bir örneği olarak anılır.
Britanya savaşların sonunda baskın küresel güç olarak ortaya çıktı; donanması rakipsizdi ve imparatorluğu genişliyordu. Savaşlar Avrupa'da uzun on dokuzuncu yüzyıl barışının, emperyal çağın, sanayileşmenin ve liberal demokrasinin yavaş yayılışının koşullarını oluşturdu.
Napolyon Kanunu, Napolyon'un hukuk çerçevesi, kıta Avrupası ve Latin Amerika'nın büyük bölümünde medeni hukukun temeli olmaya devam ediyor. Bu kanun, savaşların hukuki mirasının en somut örneklerinden biridir.
Napolyon Kanunu'nun medeni hukuk üzerindeki etkisi, savaşların askeri sonuçlarından daha uzun sürdü.
Savaşlar sırasında başka çatışmalar ve fırsatlar
Napolyon Savaşları sürerken başka çatışmalar da yaşandı. Barbary Savaşları, Amerika Birleşik Devletleri, İsveç ve Sicilya ile Kuzey Afrika ve Akdeniz'deki Barbary korsanları arasında yapıldı. Britanya ve Fransa meşgulken Amerika Birleşik Devletleri bu durumu kullanarak küresel ticaretini ve ticaret faaliyetlerini genişletti. Thomas Jefferson da Napolyon'un erken mali sıkıntılarını kullanarak 1803'te Louisiana'yı satın aldı.
Edebiyat ve sinemada Napolyon Savaşları
Birçok yazar Napolyon Savaşları'nı çok satan romanlarda anlattı. Bunlar arasında Leo Tolstoy'un "Savaş ve Barış", Charlotte Brontë'nin "Shirley" ve Stendhal'in "Parma Manastırı" bulunur. Filmler ve televizyon dizileri de bu olayları yeniden anlattı; "Waterloo", "Master and Commander: The Far Side of the World", "Napoléon", "War and Peace" ve "Captain Horatio Hornblower R.N." bunlar arasındadır.
Sık sorulan diğer sorular
Napolyon Savaşları ne zaman başladı ve bitti?
1803'te başladı ve 18 Haziran 1815'te Waterloo ile sona erdi.
Napolyon Savaşları'nın temel nedenleri nelerdi?
Fransız Devrimi'nin mirası, Napolyon Bonaparte'ın hedefleri, Britanya'nın karşı çıkışı, Avrupa monarşilerinin korkusu ve önceki barış anlaşmalarının başarısızlığı bir araya geldi.
Waterloo Savaşı'nın sonucu ne oldu?
Koalisyon ordusu Napolyon'u son kez yendi; Napolyon Saint Helena'ya sürgün edildi ve 1821'de öldü.
Napolyon Savaşları'nın hukuki mirası nedir?
Napolyon Kanunu, kıta Avrupası ve Latin Amerika'nın büyük bölümünde medeni hukukun temeli olmaya devam ediyor.
İlgili sayfalar
- Yarımada Savaşı: İberya’da Napolyon’a Direniş
Yarımada Savaşı, 1808-1814 arasında İberya’da Fransa’nın işgal kuvvetleri ile İspanya, Portekiz ve Birleşik Krallık güçleri arasında yaşandı. İspanyol ve Portekizli gerillaların Fransız birliklerine karşı yürüttüğü mücadele, Wellington komutasındaki müttefik ordunun ilerleyişiyle birleşerek Napolyon’un bölgedeki hâkimiyetini sona erdirdi.
- Kıta ablukası: Napolyon’un Britanya’ya Karşı Ekonomik Savaşı
Kıta ablukası, Napolyon’un Britanya ekonomisini Avrupa pazarlarından mahrum bırakarak zayıflatmak için 1806’da başlattığı ekonomik savaş düzeniydi. Britanya alternatif pazarlara yönelip ticaretini sürdürürken abluka, Avrupa ekonomilerine zarar verdi ve Napolyon’un başka devletleri zorla sisteme katma çabası yeni çatışmalara yol açtı.
- Viyana Kongresi: 1814-1815 Avrupa Düzeni
Viyana Kongresi, 1814-1815 yıllarında Napolyon Savaşları sonrası Avrupa'yı yeniden düzenlemek için toplanan büyük bir diplomatik toplantıydı. Toplantı, Avrupa Konseri adlı iş birliği düzenini doğurdu ve siyasi sınırlar ile güç dengesini korumayı amaçladı.
- Napolyon'un Rusya Seferi: 1812 Seferinin Öyküsü
Napolyon'un Rusya Seferi, 1812'de Fransız İmparatoru I. Napolyon'un Rusya İmparatorluğu'nu kıta ablukasına uymaya zorlamak için başlattığı büyük askeri harekâttır. Rus ordusu uzun süreli geri çekilme ve yakılmış toprak stratejisiyle kesin bir muharebeyi geciktirdi; Moskova'nın alınması sonucu değiştirmedi. Sefer, ağır kayıplarla sona erdi ve Napolyon'un askeri gücünü zayıflattı.
- Waterloo Muharebesi: 18 Haziran 1815
Waterloo Muharebesi, 18 Haziran 1815'te Belçika'da yapılan ve Napolyon Bonapart'ın son yenilgisiyle sonuçlanan muharebedir. Wellington komutasındaki müttefik koalisyon ile Blücher komutasındaki Prusya ordusu, Fransız İmparatorluk ordusunu yendi. Muharebe, Fransa ile Avrupa güçleri arasındaki 23 yıllık savaş dönemini sona erdirdi.
- Montgomery Otobüs Boykotu: Neler Yaşandı?
Montgomery Otobüs Boykotu, Alabama eyaletinin Montgomery kentinde siyah yurttaşların otobüslerdeki ırk ayrımcılığına karşı toplu taşıma araçlarını kullanmayı reddettiği bir protestoydu. Rosa Parks'ın tutuklanmasının ardından başlayan kampanya, yaklaşık 13 ay sürdü ve otobüslerde ayrımcılığı anayasaya aykırı bulan Yüksek Mahkeme kararıyla sona erdi.
Bu sayfa nasıl hazırlandı
Yazmadan önce konu aşağıdaki kaynaklarda araştırıldı. Sayfa ardından otomatik kalite denetimlerinden geçti.