Deniz memelileri
Deniz memelileri, yaşamlarının tamamını ya da bir bölümünü suda geçiren, yavrularını doğuran ve akciğerleriyle soluyan memelilerdir. Balinalar ve yunuslar, foklar ve deniz aslanları, deniz samurları, manatiler ve dugonglar bu gruba girer. Balıklar gibi solungaçları yoktur; nefes almak için yüzeye çıkarlar. Soğuk sularda yaşayan türlerde kalın yağ tabakası ısı kaybını azaltır. Foklar ile deniz aslanları arasındaki fark da dış görünüşte ve hareket biçiminde görülür: deniz aslanlarının belirgin dış kulak kepçeleri vardır ve karada ön yüzgeçlerinden destek alarak ilerleyebilirler.
Bu kategoride türlerin yaşam alanları, davranışları ve birbirinden ayrılan özellikleri ele alınır. Narvaller Arktik’in soğuk sularında yaşar; erkeklerin uzun, spiral biçimli dişi aslında uzamış bir diştir. Manatiler su sıcaklığı düştüğünde daha ılık bölgelere göç edebilir. Deniz samurları taşları kabuklu canlıları açmak için araç olarak kullanır. Yunuslar ise ekolokasyonla ses dalgaları gönderip yankılarını algılayarak avlarının yerini ve çevrelerindeki engelleri bulur. Sayfalarda deniz memelilerinin nasıl uyuduğu ve fokların soğuk suda nasıl ısı koruduğu da açıklanır. Ayrıca “Denizli’de deniz var mı?” sorusu, bir kıyı kentinin adıyla Türkiye’nin iç kesimlerindeki Denizli ilini ayırt ederek yanıtlanır.
Yeni sayfalar
- Denizli’de deniz var mı? Deniz memelileri nasıl uyur?
Deniz memelileri su altında uyurken nefes almak için yüzeye çıkma ihtiyacını gözetir; bazıları beyninin bir yarımküresini dinlendirirken diğeriyle yüzmeye ve çevreyi izlemeye devam eder. Foklar, deniz aslanları, manatiler ve deniz samurları ise türe, ortama ve dinlenme biçimine göre farklı çözümler kullanır.
- Fok ve deniz aslanı arasındaki fark: temel özellikler
Foklar ve deniz aslanları, morslarla birlikte yüzgeçayaklılar grubunda yer alan deniz memelileridir; ancak farklı yüzgeç ve kulak yapılarına sahiptir. Fokların görünür kulak kepçesi yoktur ve karada karınları üzerinde ilerlerler; deniz aslanlarının küçük dış kulak kepçeleri bulunur ve arka yüzgeçlerini öne çevirerek karada yürüyebilirler.
- Narval yaşam alanı: Arktik’in soğuk suları
Narvaller, başlıca Kanada’nın kuzeydoğusu ile Grönland çevresindeki soğuk Arktik sularında yaşar. Kışın buzla kaplı açık denizlere, yazın ise kıyı fiyortlarına ve kanallara yönelirler.
- Manatilerin göçü: Soğukta neden yer değiştirirler?
Manatiler, soğuk suya karşı hassas oldukları için kış yaklaşırken daha sıcak sulara ve ılık su sığınaklarına gider. Su yeniden ısındığında bu bölgelerden ayrılıp kıyılara, nehirlere ve besin bulabilecekleri sığ alanlara yayılırlar.
- Deniz samuru alet kullanımı: Taşla kabuk açma
Deniz samurları, midye ve deniz kulağı gibi sert kabuklu avları açmak için taşları çekiç ya da örs gibi kullanabilir. Yöntem, avın türüne ve bulunduğu yere göre değişir; yavrular da annelerini gözleyerek bazı beslenme tekniklerini öğrenebilir.
- Fok yağı: Foklar soğuk suda nasıl sıcak kalır?
Foklar soğuk suda sıcak kalmak için derilerinin altındaki yağ tabakasından, kan akışını ayarlama becerisinden ve yüzgeçlerinde ısıyı koruyan damar düzeninden yararlanır. Solunum yolları nefes verirken ısı ve nem kaybını azaltır; buz üzerindeki dinlenme alanları da su dışındayken soğuk ve rüzgâra maruz kalmalarını sınırlar.
- Yunuslarda ekolokasyon: Sesle avlanma ve yön bulma
Yunuslar kısa tıklama sesleri çıkarır ve bu seslerin çevredeki cisimlerden dönüp gelen yankılarını dinler. Yankıların özelliklerinden avın veya başka bir nesnenin yönü, uzaklığı ve bazı fiziksel özellikleri hakkında bilgi edinerek su altında yön bulur ve avlanırlar.